سایت شعرناب محیطی صمیمی و ادبی برای شاعران جوان و معاصر - نقد شعر- ویراستاری شعر - فروش شعر و ترانه اشعار خود را با هزاران شاعر به اشتراک بگذارید

منو کاربری



عضویت در شعرناب
درخواست رمز جدید

معرفی شاعران معاصر

انتشار ویژه ناب

♪♫ صدای شاعران ♪♫

تقویم روز

جمعه 30 مهر 1400
    17 ربيع الأول 1443
    • ميلاد حضرت رسول اكرم صلي الله عليه و آله، 53 سال قبل از هجرت، روز اخلاق و مهرورزي - ميلاد حضرت امام جعفر صادق عليه‌السلام مؤسس مذهب جعفري، 83 هـ ق
    Friday 22 Oct 2021

      بیشترین مخاطب

      بنویس تا زنده بمانی ، بنویس تا زنده بمانی ، بنویس تا زنده بمانی.احمدی زاده (ملحق)

      جمعه ۳۰ مهر

      پست های وبلاگ

      شعرناب
      سهراب یا سبکی کلیشه ای؟
      ارسال شده توسط

      در تاریخ : پنجشنبه ۱۷ تير ۱۴۰۰ ۱۲:۲۹
      موضوع: آزاد | تعداد بازدید : ۱۹۹ | نظرات : ۰

      اشعاری بر پیکره یِ ادبیات ایران عموما پس از رخت بر بستنِ سهراب توسطِ شعر دوستان و چامه سرایان سروده میشوند که به جهتِ نزدیکی بیش از حد به سبک و روش اشعار سپهری، عمدتا کلیشه ای و مخاطب گریز فرض میگردند. از سویی همان احساس و عواطف روشیست که سالها پیش گویی در امتدادِ سادگی و صمیمیتِ سیال، گم شده اند. این معایب و فوایدیست که تدقیق که گردد متوجه میشویم در این گذرگَه و اشعارِ احساسی و لطیفشان،شخصی پیشتر به اسم سهرابِ سپهریِ کاشانی تمامیِ قُلَلِ مرتفعِ ادبی این سبک را یکجا ربوده،جوایزش را کسب نموده و پ
      رستیژش را تا سالیانیِ طولانی بر بلندایِ ادبیاتِ خاص و عام برای خویش و خویش اکتساب نموده است.بنظرم در این وادی رفتن حتی اگر نهایتِ پیشرفت و چیره دستی طوری باشد که تحسین برانگیز باشد،باز هم یکجای کار میلنگد! اینکه چه منفعتیست؟اصلا که چه؟ سهراب پیشتر تمامی این کارها را کرده است ...
      با این تفاوت که همه میدانند خود اشعار سهراب همواره مورد انتقاد بوده و خواهد بود مثلا... به راحتی میتوان چینه هایِ شعری یا قسمتهایی از اشعار سهراب را جابجا نمود بدون اینکه آب از آب تکان خورده و احدی متوجه گردد. این شِق از معایب سترگ اشعار سپهریست.
      مثل یک چشم به هم زدن،بدون اینکه اتفاقی در سروده بیفتد میتوان واژگانی جایگزین کرد و حتی آن را از شعریت انداخت.
       
      لیکن از سویی رموز و اسراری بر پهنه ی سرایش های سپهری هویداست که تنها خود سپهری یا خواص میتوانند آن کُد نوشته ها و رمزهایِ کلمات را دریافت نمایند.البته برای واکاویِ اثرِ یک شاعر بایست از تجارب شخصی نیز استفاده نمود. هر بار بنظرم وقتی سروده ای خلق میگردد شاعرش میمیرد و این ذهنِ خلاق و کاوشگر و جستارمندِ مخاطب است که بایست در پستویِ مخیله یِ شاعر رَوَد و حقایقِ مفهومی و واژگانِ ذهنی اش را بکاود و این کاویدن به ثمر نمیرسد مگر اینکه پویش و کوششی باشد که در محیطِ جغرافیای و فرهنگ و رسوم و رسانه ها و غیره ی راوی بتوان آن را فهمید و فهماند و به بارِش نِشانْد.
      دکتر رشید کاکاوند بر خلافِ نظر اندیشمندان و منتقدین و ادبایِ ادبیات که شعر سهراب را تحلیل نموده و برای قسمتهایِ پاسبانها همه شاعر بودند و خواهرم زیبا شد،روایتها و نظراتِ مختلفی ارائه داده اند، میگوید:
      همیشه میخواستم مفهوم و ذهنیتِ سهراب را نسبت به:
      مادرم بی خبر از خواب پرید،خواهرم زیبا شد
      بدانم و بفهمم و مفهوم و بازخوردِ این واژگان را بیابم.آقای کاکاوند ادامه داده که اتفاقی در کوپه یِ قطاری با دو سه نفر از اهالی کاشان هم کوپه ام شدم و در لابه لای صحبتهایشان فهمیدم که کاشانیها بر اساس رسوم و اعتقادشان بر این باورند که اگر زنِ حامله ای ترسیده یا خبر نامعمول یا یهوویی بشنود یا"حادثه ای ببیند، حَملَش زیبا به دنیا می آید
      برای همین وقتی سهراب میگوید:
      مادرم بی خبر از خواب پرید،خواهرم زیبا شد
      این موضوع با تأمل و تحلیلی درخور،اشاره به درک و احساس و واگویه یِ سهراب دارد.البته نمیتوان نظر بزرگان را همیشه وقع نهاد و وحی منزل دانست اما این بخشِ پویه و نقدِ آقای کاکاوند محلِ تأمل بوده و این ارزش را داراست که انسان را بفکر فرو بَرَد. ما به اندیشه و مداقه،زنده ایم
      گفتنِ اینکه حافظ و سعدی و مولوی و فردوسی و آن پیشینیان و سبکشان صحیح بوده و مابقی نادرست،از اساس محل تردید است. مانند این است که بگوییم پوشیدن کت و شلوار فرنگی، توهینی به پوششِ نفیس ایرانیست. در حالیکه نه از پوشیدن جامه ی جدید گریزیست و نه از تجدد و نوآوری.
      در خصوص سروده های سهراب، احمد شاملو آنها را نپسندیده و رسالت شعریِ سپهری را از اجتماعی که درگیرِ حوادث و اعتراض و حق کارگری و غیره بوده را پَرت دانسته و معتقد بوده که سهراب سپهری همپایِ دیگر شاعران در ورطه یِ شعر سیاسی و اجتماعی دخالت نکرده و شستنِ دست در آب و گلآلود نکردنِ آن نمیتواند عامه ی مردم را اقناع کنند و همین نظرات را نیز اخوان ثالث در مورد سهراب به بیان دیگری، واگویه نموده است( هرچند فروغ فرخزاد در چند جا نوآوری و زیبایی شعر سپهری را ستوده است) ایضا مانندِ حمیدی شیرازی که اساسا ایشان نیز از معترضین به نوآوری و تجددِ ادبی بودند( سهراب که جای خود دارد)
       
      بنظرم تجمیعِ این موارد( کلاسیک و نو و غیره) اشتباه است. ( عیسی به دین خود و موسی به دین خود).
      اما خُب،تعصب و عادت به عقبه یِ فکری و پیشینه یِ سرایشی همواره راهِ تجدد را به سختی میکشاند.
      هستند افرادی که هنوز دستمال یزدی در دستشان است و غزلیات حافظ را میبویند و نامه را با کبوتر به مکان مورد نظر میفرستند.شاید این تفکرات که در کل جهان نیز هنوز طرفدارانی دارند موجود باشند( سنتگراییِ محض).
      آن برهه ها بودند و احتمالا در آینده نیز به میدان بیایند.
      در هر روی ( شعر گَوَن از نسیم پرسید شفیعی کدکنی) آنچنان زیبا و پرمحتوا و دارای ضربآهنگ و لطیف است که شاید اگر خودِ مولانا آن را می خواند برای خالقش درود میفرستاد.
      اما
       
      در یک طیف و یک شاکله و یک نام نمیگنجند.
      بنظرم از اساس نباید بجز کلاسیک و انواع قالبهایش، دیگر سبک و قالبها را شعر خواند.همان وقتی که نیما بر اثر ترجمه ی اشعار شاعران روسی و فرانسوی و نبوغش،به سمت شعر نو و دیگران نیز سپید و مشتقاتشان را کشف نمودند _ علی الخصوص،نیما،شاملو،رحمانی،اخوان،فروغ،سهراب،خوئی_ در همان برهه،وقتی که هنوز تنور داغ بود باید نان را میچسباندند و بی معطلی در برابر نامِ شعر کلاسیک،عنوان دیگری به خوردمان داده و آن را رسما اعلام میداشتند. مثلا نَثرواره نه عنوان دیگری.
       آنوقت این همه دکترینِ ادبی،کج سلیقه گی،بلوا،دعوا،اختلاف عقیده و تشتت آرا و این جبهه و آن جبهه نمود پیدا نمیکرد.
      به شخصه،بنده متعصب نسبت به هیچ کدام نیستم چون امری دوسویه و مجزا و خطِ موازیانی اند که تجمیعشان ممکن نیست و از اساس مجزا هستند ( نام یکی را نباید شعر بگذاریم) با کمال احترام و زیبایی و پر محتوایی و دل انگیزی شان بایست اسمِ دیگری را نثرواره نهاد.
      شاید این نثرواره برتری هم داشته باشد ولی تمامیِ قواعدِ شعریتِ محض را ندارد.
       
      اعلام مینمایم که پس از نوآوریِ جذاب و قابل تأمل و زیبایِ علی اسفندیاری نسبت به فرعی از شعرِ قدما ( نو و تمامیِ مشتقاتش _ نو،سپید،موج نو،کوتاه،پریسکه،لووپ،گریزلوپ، طرح و غیره _) دیگر از صفِ شعر جدا شده و شخصیتِ ادبی و حقوقی دیگری تحتِ عنوانِ نَثرواره پدیدار گشته است.
      پس قیاس این دو، و یکی دانستنشان،جفائیست به ادبیات و هنر.( اجتماع نقیضین،امری محال است).
      نوآموزان،اعضای فهیم،بزرگ اندیشان و شعرایِ گرانقدر به نظر حقیر بدون هیچ غرض یا قصدی احساس میکنم با کمال ارزش و اعتباری که برای یکی از اسطوره های شعر نو قائل هستم لیکن راهش را مخصوص خودشان میدانم و هیچ توصیه ای برای ورود به این سیاق و قاعده توسط شعرا نمیدانم.این عقیده ی شخصی ام است و قابل نقد.
      در هر روی سهراب پیشتر تمامی این راهها را رفته است. دیگر مورد جدیدی یا روزنه ی خاصی باقی نگذاره... نشان به آن نشان که بعد از ایشان، مقلدین شصت سال است که در جا میزنند.
      در ثانی، حدوثِ شعری سپهری، برداشتهای خویش از شینتو، بودا، سوشیانس و درک و احساس خودش بوده است، در این وادی رفتن توسط دیگران یعنی آب در هاون کوبیدن. دلیلش عدم ظهور چهره هایِ تقلید کننده بوده است که به گَردِ گَردِ ناخن سهراب هم نرسیدند.
      * سهراب سپهری دوست داشتنی است برای من و تمامی شعر دوستان اما از دریچه یِ یک واکاوی است که پرده ها کنار میروند.
      ✍️عیسی نصراللهی

      ارسال پیام خصوصی اشتراک گذاری : | | | | |
      این پست با شماره ۱۱۴۲۳ در تاریخ پنجشنبه ۱۷ تير ۱۴۰۰ ۱۲:۲۹ در سایت شعر ناب ثبت گردید

      نقد و آموزش

      نظرات

      مشاعره

      کاربران اشتراک دار

      محل انتشار اشعار شاعران دارای اشتراک

      حمایت از شعرناب

      شعرناب

      با قرار دادن کد زير در سايت و يا وبلاگ خود از شعر ناب حمايت نمایید.

      کلیه ی مطالب این سایت توسط کاربران ارسال می شود و انتشار در شعرناب مبنی بر تایید و یا رد مطالب از جانب مدیریت نیست .
      استفاده از مطالب به هر نحو با رضایت صاحب اثر و ذکر منبع بلامانع می باشد . تمام حقوق مادی و معنوی برای شعرناب محفوظ است.
      0