سایت شعرناب محیطی صمیمی و ادبی برای شاعران جوان و معاصر - نقد شعر- ویراستاری شعر - فروش شعر و ترانه اشعار خود را با هزاران شاعر به اشتراک بگذارید

منو کاربری



عضویت در شعرناب
درخواست رمز جدید

معرفی شاعران معاصر

پر نشاط ترین اشعار

انتشار ویژه ناب

تبلیغات متنی

♪♫ صدای شاعران ♪♫

تقویم روز

چهارشنبه 22 آبان 1398
  • شهادت سيد علي اندرزگو به دست مأموران ستم‌شاهي پهلوي، 1357 هـ ش
17 ربيع الأول 1441
  • ميلاد حضرت رسول اكرم صلي الله عليه و آله، 53 سال قبل از هجرت، روز اخلاق و مهرورزي - ميلاد حضرت امام جعفر صادق عليه‌السلام مؤسس مذهب جعفري، 83 هـ ق
Wednesday 13 Nov 2019
    مردم زماني به دانايي شما اهميت مي دهند كه بدانند به آنها اهميت مي دهيد. جان ماکسول

    چهارشنبه ۲۲ آبان

    پست های وبلاگ

    شعرناب
    سروش و سه گلشن، دو قالب جدید در شعر فارسی(1)
    ارسال شده توسط

    محمدعلی رضاپور(مهدی)

    در تاریخ : دوشنبه ۱۹ آذر ۱۳۹۷ ۰۲:۵۱
    موضوع: آزاد | تعداد بازدید : ۲۰۲ | نظرات : ۲

    معرفی دو قالب جدید شعری: سروش و سه گلشن(1)                                                                 
    سه گلشن(سه باغ) نام قالبی ست که سال ها از پیدایش و سرایش به آن می گذرد؛ اما چندان به آگاهیِ اهل ادب نرسیده است.
    پیش تر، چند قالب نوین شعری را در کتابی به نام نورا-نُوینِستان معرفی کرده ام.
    سه گلشن، یکی از این قوالب شعری نوین است. همچنین در کتاب سفیرشعرفارسی، قالب جدید دیگری به نام سروش را معرفی نموده و در شبکه های اینترنتی منتشر نموده ام که امیدوارم مورد استقبال دوستانِ ادب دوستم قرار بگیرد و از نظرات ارزشمندشان بی بهره ام نگذارند.
    سه گلشن، قالبی ترکیبی و دارای مهندسیِ سه رُکنیِ کاملی است که به ترتیب دارای قسمت آغازگر، متن و سرانجام، قسمت پایان بخش می باشد.
    آغازگر معمولا یک بیت با شیوه ی قافیه بندی مثنوی یا قطعه است. متن، چند یا چندین بیت به شیوه ی قافیه بندی غزل یا قطعه است و سرانجام، پایان بخش، دوبیت به شیوه ی قافیه بندی دوبیتی یا چهارپاره است.
    بعضی از امتیازات قالب سه گلشن در مقایسه با غزل
    1-  در تاریخ ادبیات فارسی به گمان قوی، هیچ قالبی حتی تا به امروز به محبوبیت غزل نبوده است؛ با این حال، زیبایی غزل تا حدود زیادی به دلیل توانایی های شاعران غزلسرا بوده است که توانسته اند غزل خود را به خوبی شروع کرده، ادامه داده و به نتیجه برسانند؛ اما خود قالب غزل چندان تفاوتی در آغاز و میانه و پایان خود ندارد جز این که در آغاز، هر دو مصراع بصورت همقافیه اند و در ادامه فقط مصراع های پایانیِ هر بیت، قافیه مندند؛ پس تفاوتی مربوط به ویژگی های قالب شعری بین میانه و پایان غزل نیست.
    سه گلشن، هر سه رکنِ تکمیل کننده ی قالبی مهندسی شده را داراست: آغازگر+ متن اصلی+ یاپان بخش (نتیجه گیری).
    2- وجود هر سه قسمتِ آغازگر، متن اصلی و پایان بخش در قالب سه گلشن علاوه بر این که شکل منظم و حساب شده ای به این قالب بخشیده، الگو و کلیشه ی مفیدی را  نیز برای شاعر فراهم می آورد تا بتواند  بیت اول شعر خود را به عنوانِ اسم و عنوان  و یا بطور کلی به عنوانِ آغازگر آن بیاورد و در ادامه، خودروی شعر خود را به سمتِ قسمتِ متن اصلی شعر برانَد و  سرانجام، با پیچیدن در آخرین تغییر مسیر، به سوی نتیجه گیری و پایان بخشیِ شعر، منتقل  شود.
    قالب سه گلشن، چنین چارچوب، الگو و کلیشه ای را برای شاعرِ خود فراهم آورده است؛ اما در غزل تقریبا تمام این زحمات بطور مستقیم و تماما بر دوش شاعر است و خودِ قالب غزل، کار چندانی برای شاعر در تفکیک آغاز، ادامه و پایان شعر نمی کند مگر در بیت اول که هر دو مصراع را همقافیه
    می آورند.
    3- گاهی به دلیل محدودیت واژه هایی که می توانند بعنوان کلمات همقافیه  در غزل بیایند، شاعر، بیت اول غزل را شروع می کند و ممکن است آن بیت آغازگر حتی شاهکاری ادبی باشد؛ اما در ادامه ی غزل، آن شاعر نمی تواند کلمات مناسبی بعنوان همقافیه بیابد و احتمالا غزلش را نیمه کاره رها می کند. در چنین مواردی هم تبدیل غزل به سه گلشن، بسیار راهگشا خواهدبود.
    نمونه شعری در قالب سه گلشن(از کتاب تاکهکشان های محمدعلی رضاپور)
     
    «آب ـ نوری ـ نوا! پیمبر عشق!
     
     
    بر تو از جان، سلام، سرور عشق!»
     
    شاعرم: شاعر نجابت او
     
     
    خواهشی، عاشق اجابت او
     
    ابتدای خماری­ام؛ امّا
     
     
    راهیِ ِ راهِ بی­نهایت او
     
    پیش چشم دلم جهان، کوچک
     
     
    سرکشیده به پای قامت او
     
    قامتی، استقامتی والا
     
     
    دل کجا و مقام صحبت او؟!
     
    «دلِ کوچک به کارِ عشقِ سترگ!»
     
     
    نشو نومید از  کرامت او
     
    دل شده مست و رفته است از دست
     
     
    مست و سرمست، باز حالت او
     
    چیست عنوان عاشقی­هایش؟
     
     
    «میم، حا ، میم، دال» شُهرت او
     
    دوست دارم بخوانم از خورشید
     
     
    یعنی از چشم پر عنایت او
     
    عشق من: نام دلکش احمد
     
     
    سرخوش­ام: سرخوش ارادت او
     
    «یا محمّد! سلام بر جانت
     
     
    جان ما، ریزه­خوار احسانت
     
    جانب جان ما نظر فرما
     
     
    یار جانانه! جان به قربانت.»

    ارسال پیام خصوصی اشتراک گذاری : | | | | |
    این پست با شماره ۹۰۱۲ در تاریخ دوشنبه ۱۹ آذر ۱۳۹۷ ۰۲:۵۱ در سایت شعر ناب ثبت گردید

    نقدها و نظرات
    مریم محبوب
    دوشنبه ۱۹ آذر ۱۳۹۷ ۰۹:۴۰
    درود بر شما خندانک
    زیبا و مفید خندانک خندانک
    محمدعلی رضاپور(مهدی)
    محمدعلی رضاپور(مهدی)
    دوشنبه ۱۹ آذر ۱۳۹۷ ۱۹:۴۷
    درود و سپاس خندانک خندانک خندانک خندانک
    ارسال پاسخ
    تنها کابران عضو میتوانند نظر دهند.



    ارسال پیام خصوصی

    تازه ترین نقدها

    نظرات

    مشاعره

    کاربران اشتراک دار

    محل انتشار اشعار شاعران دارای اشتراک
    کلیه ی مطالب این سایت توسط کاربران ارسال می شود و انتشار در شعرناب مبنی بر تایید و یا رد مطالب از جانب مدیریت نیست .
    استفاده از مطالب به هر نحو با رضایت صاحب اثر و ذکر منبع بلامانع می باشد . تمام حقوق مادی و معنوی برای شعرناب محفوظ است.
    0