سایت شعرناب محیطی صمیمی و ادبی برای شاعران جوان و معاصر - نقد شعر- ویراستاری شعر - فروش شعر و ترانه اشعار خود را با هزاران شاعر به اشتراک بگذارید

بنویس تا زنده بمانی ، بنویس تا زنده بمانی ، بنویس تا زنده بمانی.احمدی زاده (ملحق)

جمعه ۷ آبان

پست های وبلاگ

شعرناب
آرایه جناس و انواع آن
ارسال شده توسط

احمدی زاده(ملحق)

در تاریخ : پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۴ ۱۶:۳۳
موضوع: آزاد | تعداد بازدید : ۱۱۲۱ | نظرات : ۵

جناس :  آوردن کلماتی است در شعر و نثر که از نظر معنی کاملاً متفاوت اند، اما از نظر   
شکل ظاهری و تلفظ گاهی با هم شباهت کامل دارند و گاهی اختلافشان فقط دریک مصوت یا صامت است .    
چنان دید بر روی دشمن ز خشم
که شد ساخته کارش از زهر چشم
 
: اختلاف دو واژه ی «خشم و چشم» در صامت «خ» و « چ» است .                
جناس بر دو نوع است : 1- جناس تام 2- جناس ناقص
جناس تام :  اشتراک در حرف و احتلاف در معنی .
مثال : « بر او راست خم کرد چپ کرد راست »
در این مصراع « راست » اول به معنی دست راست و « راست » دوم به معنی مستقیم است .
جناس ناقص بر سه قسم است : 
1- جناس ناقص (اختلافی) : اختلاف در یک حرف                     یاد  /  یار
2- جناس ناقص (افزایشی ): افزایش در یک حرف                     شفق /  شفقت
3- جناس ناقص (حرکتی ): تفاوت در حرکت                          مِهر /  مُهر
نکته (1) : جناس میان دو واژه را زمانی جناس ناقص می خوانیم که اختلاف آنها بیش از یک حرف نباشد .
مثال :                                                          
چو شیر خدا راند بر خصم ، تیغ     به سرکوفت شیطان دو دست دریغ
چون اختلاف در دو واژه ی «تیغ و دریغ» بیش از یک حرف است، بنابراین جناس شکل نگرفته است .
نکته (2) : اختلاف حرف ها « واج ها » باید از یک جنس باشند، یعنی یا هر دو مصوت باشد  مثال  :« پیاپی بکش جام و سرگرم باش » واژگان بکش / باش
حرف متفاوت این دو واژه «ک» و «الف» است که چون هر دو از یک جنس نیستند یکی صامت و یکی مصوت اند . بنابراین جناس بین آن دو شکل نمی گیرد .
سپاس و آفرین ایزد جهان آفرین راست .  ( جناس تام )
ای خدا ای فضل تو حاجت روا /  با تو یاد هیچ کس نبود روا .  ( جناس تام )
جست از صدر دکان سویی گریخت /  شیشه های روغن گل را بریخت . 
( جناس ناقص اختلافی درحرف اول )
چه باید نازش و نالش / بر اقبالی و ادباری .  ( جناس ناقص اختلافی در حرف وسط )
دل بر عبور از سد خار و خاره بندیم .  ( جناس ناقص )
بنده همان به که ز تقصیر خویش / عذر به درگاه خدای آورد . ( جناس تام )
این چه ژاژ است وچه کفر است و فشار / پنبه ای اندر دهان خود فشار . 
( جناس ناقص اختلاف در مصوت )
نه سایه دارم و نه بر بیفکندم و سزاست/ اگر نه بر درخت ترکسی تبر نمی زند.(جناس تام )
 منبع: نت

ارسال پیام خصوصی اشتراک گذاری : | | | | |
این پست با شماره ۶۳۰۲ در تاریخ پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۴ ۱۶:۳۳ در سایت شعر ناب ثبت گردید

نقدها و نظرات
تنها کابران عضو میتوانند نظر دهند.



ارسال پیام خصوصی

نقد و آموزش

نظرات

مشاعره

کاربران اشتراک دار

محل انتشار اشعار شاعران دارای اشتراک

حمایت از شعرناب

شعرناب

با قرار دادن کد زير در سايت و يا وبلاگ خود از شعر ناب حمايت نمایید.

کلیه ی مطالب این سایت توسط کاربران ارسال می شود و انتشار در شعرناب مبنی بر تایید و یا رد مطالب از جانب مدیریت نیست .
استفاده از مطالب به هر نحو با رضایت صاحب اثر و ذکر منبع بلامانع می باشد . تمام حقوق مادی و معنوی برای شعرناب محفوظ است.
1