سایت شعرناب محیطی صمیمی و ادبی برای شاعران جوان و معاصر - نقد شعر- ویراستاری شعر - فروش شعر و ترانه اشعار خود را با هزاران شاعر به اشتراک بگذارید

منو کاربری



عضویت در شعرناب
درخواست رمز جدید

اعضای آنلاین

معرفی شاعران معاصر

انتشار ویژه ناب

♪♫ صدای شاعران ♪♫

پر نشاط ترین اشعار

حمایت از شعرناب

شعرناب

با قرار دادن کد زير در سايت و يا وبلاگ خود از شعر ناب حمايت نمایید.

کانال تلگرام شعرناب

تقویم روز

چهارشنبه 9 خرداد 1403
    22 ذو القعدة 1445
      Wednesday 29 May 2024
        به سکوی پرتاب شهرت و افتخار ،نجابت و اقتدار ... سایت ادبی شعرناب خوش آمدید مقدمتان گلباران🌹🌹

        چهارشنبه ۹ خرداد

        پست های وبلاگ

        شعرناب
        (ردیف )
        ارسال شده توسط

        محمد رضا خوشرو (مریخ)

        در تاریخ : جمعه ۲۳ دی ۱۴۰۱ ۰۹:۴۳
        موضوع: آزاد | تعداد بازدید : ۱۵۸۳ | نظرات : ۵۶

        بسم الله الرَحمن الرحیم .
         با نام و یاد خدا 
         
        🌹پاک کردن (صورت مساله) همواره برای ِ انسان های همیشه آماده برگ ِ برنده ای در دست .
         
        🌹مطلب از( چپ به راست) خواندن بینشی ست معمّا  گرانه .
        در ابتدا توضیح ِ نسبتاً کاملی از ردیف این عنصر مهم .......
        در شعر های فارسی ردیف بخش مهمی دخیل در شعر
        و به قول معروف 
        ردیف ، خاصِ شعر فارسی ست . این عنصر از شعر به لحاظ بلاغي شعر را به کمال نزدیک می‌کند و از نظر موسیقایی نیز دارای اهمیت قابل توجهی است .
         
        ردیف از دیر باز تا کنون به عنوان یکی از عوامل موسیقی ساز همواره مدّ نظرِ شاعران ، ادیبان ، و ادب پژوهان بوده است .
        ردیف در لغت به معنی ( سواری است که پس از سوار دیگر ، بر یک اسب می نشیند) و در اصطلاح (همگونی کاملی است که از تکرار یک عنصر دستوری یگانه ( واژه ، گروه ، بند یا جمله) با توالی یکسان و با نقش های صوتی ، صرفی ، نحوی و معنایی یکسان در پایان  مصاریع یا ابیات شعر و بعد از واژه ی قافیه پدید می آید .
        به نظر شفیعی کد کنی ( هر چه غزل کامل تر میشود ، بسامد ِ ردیف هم در آن بالا تر می‌رود )
        و
        به نظر من مهم ترین نقش ردیف ، قبل از هر چیزی نقش موسیقایی آن است .
        این نقش موسیقایی ، زمانی به نهایت زیبایی خود می‌رسد که در پیوند با دیگر کلمات ، در محور همنشینی به کار رود و در واقع ، یکی از هنر های شعری شاعر ، در اینجا خود را نشان می‌دهد. 
         
        چرا که وقوفِ طبع شاعر و بسطت او در سخن ، به بربستنِ ردیف خوب ظاهر می‌شود 
        ردیف ، همانند ِ بندی نازک ، تمام ابیات را به هم پیوند می‌دهد.  این پیوند هم می‌تواند از لحاظِ صوری و ظاهری باشد و هم از لحاظِ اندیشه و محتوای حاکم بر شعر .
        بدین معنی ردیف همانطور که از لحاظ ظاهری ، همانند نخ  رشته ی ِ ادبیات را به هم پیوند می‌دهد و می‌تواند با در قید و بند گذاشتنِ افکار شاعر،  از پراکندگی و تشویش خاطر او جلو گیری کند .
        ردیف را می‌توان به عنوانِ عاملی در جذبِ مخاطب نیز برسی کرد،  یکی از کوشش‌های محققان ادبیات این است که علت رسوخ و تاثیر شعر را در لایه ها و طبقات مختلف اجتماع برسی کنند .
        .......
        با ردیف در مقدمه ، با عرایض بنده به صورت مختصر آشنا شدید که این توضیحات در مورد ردیف همچنان 
        با بینش های مختلف روز به روز کامل تر میشود 
        🌹
        بنا بر توضیحات داده شده که قسمتی از منابع مختلف و قسمتی نظر بنده  بود .
        به سوالی می‌رسیم...
        🌹(آیا استفاده از ردیف مشخص شاعری مجاز است یا خیر )؟
        شاید با اولین نگاه به این سوال با دید و نگاه شخصی 
        نظر دهید استفاده از ردیف خاص که متعلق به شاعر ِ
        مشهوری است جایز نیست و خلاف مقررات است این ردیف قبلا توسط فلان شاعر  مشهور استفاده شده و 
        ردیفی خاص است .
        🌹سوال . ردیف خاص را چه کسی مشخص می‌کند؟
        آیا بنده مشخص میکنم ؟
        آیا شما مشخص میکنید؟
        🌹سوال . ردیف استفاده شده توسط شاعر غیر مشهور را می‌توانیم استفاده کنیم ؟
        این شاعر نام آشنا نیست شانسی از ردیفی استفاده کرده که ،ردیف خوبیست  چون مشهور نیست میشود استفاده کرد ؟!
        جای تعجب است !
        شاعری شعر گفته برای ردیف مدّ نظر خود ردیفی ساخته خلاقیت به خرج داده شعرش در کتاب خودش به ثبت رسیده ، من نوعی چه می‌داند شاید بارها و بارها ردیف را خط زده تا ردیفی برازنده بیابد 
        توجه مجدد شما عزیزان را به توضیحات،( ردیف) در قسمت بالا جلب می‌کنم 🙏
        🌕 اینکه شاعر مشهور است یا نیست آیا در حوزه اختیارات من است آیا من می‌توانم ادعا کنم این ردیف خاص نیست 
        ...
        ردیف استفاده شده در اشعار فارسی مخصوصا ردیف های بلند اگر قبلا توسط شاعری استفاده شده باشد .
        باید گیومه گذاری شود و در توضیحات به صاحب 
        ( ردیف ) اشاره گردد 
        همان طور که در بالا و در قسمت توضیحات گفته شد 
        ردیف یکی از بخش ها و عنصر های اصلی شعر است 
        که نیمی از مصراع را در ( ردیف های بلند ) در خود جای داده .
        مگر می‌توان به نام و خالق( ردیف )اشاره نکرد و او را نادیده گرفت. 
        .
        تشکر ویژه از خوانندگان و سروران گرام 
         
        متنی از. محمد رضا خوشرو 
         

        ارسال پیام خصوصی اشتراک گذاری : | | | | |
        این پست با شماره ۱۲۸۹۶ در تاریخ جمعه ۲۳ دی ۱۴۰۱ ۰۹:۴۳ در سایت شعر ناب ثبت گردید

        نقدها و نظرات
        جمیله عجم(بانوی واژه ها)
        يکشنبه ۱۸ دی ۱۴۰۱ ۱۰:۱۱
        خندانک
        درودبرشما جتاب خوشروی عزیز خندانک
        خداقوت پست آموزشی خوبی بود خندانک خندانک خندانک خندانک
        خندانک خندانک خندانک خندانک
        سلامت باشید واجر زحماتتون باخداوندبزرگ خندانک خندانک
        خندانک خندانک خندانک خندانک
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        يکشنبه ۱۸ دی ۱۴۰۱ ۱۰:۴۸
        عرض ادب و درودها
        به من اجازه بدهید استاد واژه ها شما را خطاب کنم
        سپاس از مهر حضور پر مهرتان
        خندانک
        ارسال پاسخ
        آرمان پرناک
        آرمان پرناک
        دوشنبه ۱۹ دی ۱۴۰۱ ۱۵:۰۵
        خندانک خندانک خندانک
        ارسال پاسخ
        سید هادی محمدی
        سه شنبه ۲۰ دی ۱۴۰۱ ۰۶:۴۸
        درود بر شما جناب خوشرو

        ردیف خاص مختص شاعر اولی است

        هر کسی از آن بهره برد باید نشان دار یا اسم شاعر اول را ببرد
        ممکن است که یک در میلیون تواردی انجام و طرف ثانی از وجود آن بی خبر باشد اما در محاسبات میدانی سهم احتمالات ضعیف در حد میل به صفر دارد و مبنای کار همان است که گفتم باید نشان دار شود ردیف خاص، فرزند شاعر است و باید هرکس استفاده کرد نشان دار کند چه کوتاه چه بلند که خاصی در بلندی و کوتاهی نیست
        مثلا ردیفی که خودم در غزل وقتی که استفاده کردم جزو ردیف های خاص بود که هیچ شاعری به کار نبرده بود و قطعا اگر کسی استفاده کند باید نشان دار نماید

        موفق باشید خندانک
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        سه شنبه ۲۰ دی ۱۴۰۱ ۰۸:۳۹
        عرض سلام و درود ها استاد

        ردیف شعر شما چون خالق ردیف بوده اید و مبتکر ان
        در صورت استفاده از ردیف شما استاد عزیز باید یکی از ردیف ها به انتخاب شاعر گیومه گذاری شود و عرف معمولا ردیف بیت اول است و نام شما به عنوان مبتکر ردیف در پاورقی برده شود
        با احترام

        درودها
        خندانک
        ارسال پاسخ
        شاهزاده خانوم
        سه شنبه ۲۰ دی ۱۴۰۱ ۱۱:۳۵
        درود جناب خوش‌روی بزرگوار خندانک
        پست ارزشمندی بود خندانک
        ممنونیم از شما خندانک
        برای خواندن نظرات هم برمی‌گردم.. خندانک خندانک
        یا حق خندانک
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        سه شنبه ۲۰ دی ۱۴۰۱ ۱۷:۱۳
        سلام احوال جنابعالی
        خندانک
        خیلی محبت کردید .
        صفا آوردید . خندانک

        خندانک خندانک خندانک
        ارسال پاسخ
        سید هادی محمدی
        جمعه ۲۳ دی ۱۴۰۱ ۱۰:۳۸
        فاطمه يعنی گل گلهای جنّات نعيم
        منتشر عطر وجودش در فضای عالم است

        ای که می گویی صفا در عالم ايجاد نيست
        فاطمه از اول عالم صفای عالم است

        گر همای رحمت عالم علیّ المرتضی است
        فاطمه بنت الهدی فرّ همای عالم است

        گر علی کشتی دين را ناخدايی می کند
        فاطمه نوح علی و ناخدای عالم است

        در مدینه فاطمه دارد محقر خانه ای
        آن محقر خانه هم دارالشفای عالم است

        🏵️🏵️🏵️🏵️🏵️🏵️🏵️🏵️🏵️🏵️🏵️🏵️
        🏵️🏵️🏵️🏵️🏵️🏵️🏵️🏵️🏵️🏵️🏵️🏵️
        🏵️🏵️🏵️🏵️🏵️🏵️🏵️🏵️🏵️🏵️🏵️🏵️

        میلاد با سعادت حضرت والا مقام زهرا ی اطهر ام ابیها مصداق حدیث لولاک و روز زن و مادر بر تمام سروران عزیز سایت وزین شعر ناب خصوصا بانوان گرامی فرخنده باد.

        سید هادی محمدی
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        جمعه ۲۳ دی ۱۴۰۱ ۱۲:۳۴
        سلام و درود ها
        سید عزیز روز زن و روز مادر این خورشید زمین
        بر شما و خانواده محترم مبارک .
        شاد باشید .
        خندانک
        ارسال پاسخ
        محمد گلی ایوری
        يکشنبه ۱۸ دی ۱۴۰۱ ۰۷:۲۲
        سلام و عرض ادب و ارادت جناب خوشروی عزیز و گرامی صبح زیبای شما به خیر و خوشی
        مطالب آموزنده ای را خواندم و آموختم
        از زحمات حضرت عالی بی نهایت سپاسگزارم
        خندانک خندانک خندانک
        خندانک خندانک
        خندانک
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        يکشنبه ۱۸ دی ۱۴۰۱ ۰۸:۰۹
        عرض ادب و درود استاد بزرگوار
        شاد باشید و در پناه خداوند یکتا
        خندانک
        ارسال پاسخ
        جمیله عجم(بانوی واژه ها)
        جمیله عجم(بانوی واژه ها)
        يکشنبه ۱۸ دی ۱۴۰۱ ۱۰:۱۱
        خندانک
        ارسال پاسخ
        آرمان پرناک
        آرمان پرناک
        دوشنبه ۱۹ دی ۱۴۰۱ ۱۵:۰۵
        خندانک خندانک خندانک
        ارسال پاسخ
        شاهین زراعتی رضایی (آرمان)
        يکشنبه ۱۸ دی ۱۴۰۱ ۱۱:۵۴
        درود بر جناب خوشرو عزیز، دوست نجیب و مهربانم خندانک خندانک
        مفید و آموزنده بود. خندانک
        سپاس که زحمت کشیدید و این مطلب را نگاشتید. خندانک خندانک
        اخیرا یک ردیف زیبا در غزلی از جناب مجتبی شفیعی (شاهرخ) ارجمند خواندم که بسیار کوبنده و قدرتمند بود. گویی در هر بیت، یک ضربه به دل می خورد و پاندول می کرد.
        در آخر همه مصراع های دوم، این ردیف را آورده بودند:
        ....نه آنگونه که تاریخ نوشت
        الان که در مورد ردیف صحبت کردید به ذهنم آمد یکی از دلایل درخشش و نفوذ آن شعر، همین ردیف بوده است.
        نتیجتا اگر بتوان ردیفی بلندتر را به کار برد چه بسا بتوان شعر را چند پله ارتقا داد. این برداشت را تایید می کنید؟
        دیگر اینکه آیا می توان در یک مثنوی، مثلا به طور منظم بعد از هر دو بیت بدون ردیف، در بیت سوم، از یک عبارت به عنوان ردیف استفاده کرد؟
        یا در یک چهارپاره که از 12 بند (هر بند 4 مصراع) تشکیل شده است می توان در بند 4 ، 8 و 12 از ردیف مشترک استفاده کرد؟
        در پناه خدای مهربانِ مهرآفرین، قلمی مهراندیش و مهرافزا و مهرگستر داشته باشید. خندانک خندانک خندانک خندانک
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        يکشنبه ۱۸ دی ۱۴۰۱ ۱۶:۱۵
        عرض سلام و ادب خدمت استاد شاهین زراعتی عزیز و بزرگوار
        سلامت و زنده‌ باشید.
        بسیار هم عالی خوشحال شدم که شعری زیبا از جناب آقای مجتبی شفیعی(شاهرخ) همراه با ردیفی زیبا خوانده اید.
        استاد مجتبی شفیعی(شاهرخ) اشعار ناب بسیار دارند.
        به فرمایش شما ردیف انتخابی استاد شفیعی کوبنده و قدرتمند بوده و به گفته شما با هر بیت یک ضربه کوبنده به دل می‌خورد. بسیار هم عالی و زیبا.
        از شما سوالی داشتم جناب زراعتی بزرگوار استاد عزیز من، و سوال این است که به نظر شما استاد شفیعی برای خلق این ردیف زیبا تلاش نکرده اند؟
        حتما تلاش کرده اند، حتما زحمت کشیده اند.
        پس اگر شاعر دیگری از این ردیف بسیار زیبای استاد شفیعی استفاده کنند،آیا نباید این ردیف در گیومه و در پاورقی نام استاد مجتبی شفیعی (شاهرخ ) برده شود؟
        جناب استاد شفیعی شاهرخ برای به دست آوردن این ردیف زیبا تلاش کرده‌اند. پس اینکه ما بگوییم این ردیف خاص است یا خاص نیست،منطقی است؟

        خندانک

        ارسال پاسخ
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        يکشنبه ۱۸ دی ۱۴۰۱ ۱۶:۳۶
        در بخشِ بعدی سوال شما طولانی بودن ویا کوتاه بودن ردیف و چیدمان آن مطرح شده.؟

        ردیف عنصری است که بعد از قافیه قرار می‌گیرد.
        کلمات هم معنی و مستقلی که در پایان مصراع ها عينا تکرار می‌شود، را ردیف می‌گویند.
        شعری که ردیف دارد (مردف) خوانده‌ می‌شود.

        باید بگوییم که ردیف اختیاری است و شاعر می‌تواند از ردیف در شعرش استفاده نکند.
        ولی قافیه اجباری است.
        ردیف همیشه تابع قافیه است و بعد از آن می آید. پس با این توضیح در هر بیتی که قافیه بود،باید ردیف بعد از آن بيايد.
        البته اگر شاعر شعرش را مردف بچیند .

        و حالا قافیه کجا قرار می‌گیرد؟

        در غزل قافیه ها در دو مصراع بیت اول ...

        و مصراع های دوم تمام بیت ها می آید.
        که تعداد ابیاتش بین پنج تا دوازده بیت است.( در غزل).
        خندانک

        ارسال پاسخ
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        يکشنبه ۱۸ دی ۱۴۰۱ ۱۷:۱۴
        در بخش بعدی سوال شما که فرموده اید .
        اگر بتوان ردیفی بلند تر بکار بر شاید بتوان شعر را چند پله ارتقا بخشید ...
        ...
        به نظر این حقیر .
        ردیف طولانی و یا بلند زیباست و اکثرا خاص
        و البته بلندی (یک ردیف ) باید متناسب با مصرع هم باشد .
        ردیف های بلند به خودی خود نیمی از مصرع را می‌گیرند

        نمونه ای از ردیف کوتاه
        خندانک
        مسلمانان مرا وقتی دلی (بود)
        که با وی گفتمی گر مشکلی (بود )
        به گردابی چو می افتادم از غم
        به تدبیرش امید ساحلی (بود )

        (بود ) در مصراع های اول و دوم و چهارم . ردیف است
        و قافیه قبل آن آمده دلی . مشکلی . ساحلی

        نمونه ای از ردیف بلند .

        بی تو دیوانه شهرم خدا می‌داند
        بی تو ویرانه شهرم خدا میداند
        بی تو مهتاب و شب و کوچه نیایند به کار
        بی تو بیچاره شهرم خدا می‌داند

        شهرم خدا می‌داند ردیف است
        و دیوانه ویرانه بیچاره قافیه

        خندانک


        نمونه ای از ردیف ِ بلند و خیلی طولانی
        خندانک
        با من بودی منت نمی‌دانستم
        یا من بودی منت نمی‌دانستم
        رفتم چو من از میان ترا دانستم
        تا من بودی منت نمی‌دانستم


        موفق باشید .




        ارسال پاسخ
        شاهین زراعتی رضایی (آرمان)
        شاهین زراعتی رضایی (آرمان)
        يکشنبه ۱۸ دی ۱۴۰۱ ۱۸:۰۰
        درود مجدد دوست عزیزم خندانک
        پاسخ این سوال را که:
        آیا اگر بتوان ردیفی بلندتر را به کار برد چه بسا بتوان شعر را چند پله ارتقا داد؟
        را به خوبی ارائه فرمودید و با سه نمونه جذاب از اشعار مردف با ردیف های کوتاه، بلند و خیلی طولانی که بیان نمودید کاملا فهم نمودم. بسیار ممنون
        در مورد سوال دیگر یعنی بکاربردن ردیف ثابت ولی دوری در مثنوی یا چهارپاره، به نظرم نتوانستم منظور سوالم را برسانم. البته توضیحات بنیادین در مورد تعریف قافیه و ردیف، یادآوری زیبایی بود و قطعا برای بسیاری از میهمانان دیگر هم مفید است.
        همانطور که می دانید مثنوی دارای قافیه مشترک در ابیات نیست. یعنی هر بیت ممکن است قافیه جداگانه داشته باشد. در مور چهارپاره هم هر بند چهار مصراعی می تواند قافیه جداگانه داشته باشد. حال سوالم این است که می توان در برخی ابیات مثنوی اصلا ردیف به کار نبرد اما به صورت منظم و دوری در برخی دیگر ردیف مشترک استفاده کرد. مثلا بیت اول و دوم مثنوی ردیف نداشته باشد بعد بیت سوم ردیف «گذر خواهم کرد» داشته باشد. دوباره بیت چهارم و پنجم ردیف نداشته باشد و بعد بیت ششم همان ردیف «گذر خواهم کرد» و همینطور با همین دور تا پایان مثنوی.
        مشابه اش در چهارپاره هم متصور است. یعنی مثلا بند اول، دوم و سوم ردیفی نداشته باشد بعد بند چهارم ردیف «نه نمی شه» و بعد دوباره بند پنجم، ششم و هفتم ردیف نداشته باشد و دوباره در بند هشتم ردیف «نه نمی شه» تکرار شود و با همین دور تا آخرین بند.
        می دانم به لحاظ فنون ادبی متصور است. اما سوالم این بود که سابقه ای در تاریخ ادبیات سراغ دارید؟
        سپاس بیکران خندانک خندانک خندانک
        ارسال پاسخ
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        يکشنبه ۱۸ دی ۱۴۰۱ ۱۸:۵۹
        چو قد ویس بت پیکر چنان شد
        که هم بالای سرو بوستان شد

        شد آگنده بلورین بازوانش
        چو یازنده کمندی گیسوانش

        سر زلفش به گل بر سایه گسترد
        به ناز دل نیازی را بپرورد

        پراگنده شده در شهر، نامش
        ز دایه نامه‌ای شد نزد مامش

        به نامه سرزنش کرده فراوان
        که چون تو نیست بدمهری به گیهان

        نه بر فرزند جانت مهربان است
        نه بر آن کس که وی را دایگان است

        به من دادی ورا آنگه که زادی
        سزای دخترت چیزی ندادی

        کنون بر رُست پیش من به صدناز
        به پرواز اندر آمد بچه باز

        همی ترسم که گر پرواز گیرد
        به کام خود یکی انباز گیرد

        درود و عرض ادب به این مثال توجه کنید .
        خندانک
        شاهین زراعتی رضایی (آرمان)
        شاهین زراعتی رضایی (آرمان)
        يکشنبه ۱۸ دی ۱۴۰۱ ۱۹:۱۷
        درود و سپاس خندانک
        دست مریزاد و ماشاالله به این حضور ذهن خندانک
        بله. شاهد مثال جالبی بود. شخصا مایل هستم روزی با ردیف بلند، یکسان و دور منظم در چهارپاره این ایده را امتحان کنم.
        خیلی زحمت کشیدید. خوشحال شدم از این گفت و شنود قشنگ. مفید و آموزنده بود.
        خدا خیرتان دهد. خندانک خندانک خندانک
        جمیله عجم(بانوی واژه ها)
        جمیله عجم(بانوی واژه ها)
        دوشنبه ۱۹ دی ۱۴۰۱ ۱۴:۴۴
        خندانک
        ارسال پاسخ
        آرمان پرناک
        آرمان پرناک
        دوشنبه ۱۹ دی ۱۴۰۱ ۱۵:۰۵
        خندانک خندانک خندانک
        ارسال پاسخ
        شاهین زراعتی رضایی (آرمان)
        شاهین زراعتی رضایی (آرمان)
        دوشنبه ۱۹ دی ۱۴۰۱ ۱۸:۱۵
        درود مجدد جناب خوشرو عزیزم
        بعد از صحبت در مورد تکرار دوری ردیف یکسان، ناگهان یاد کتابی افتادم که زمان نوجوانی در کتابخانه پدر بزرگوار خوانده بودم احتمالا به نام «هوپ هوپ نامه» که مطمئن نیستم. کتابی بود با نقاشی رنگی و جلد براق...
        اما نویسنده را به یاد داشتم. معروف به نسیم شمال و اینکه در اشعارش، مدام به صورت ضربتی و دوری، تعابیری را تکرار می کرد. البته در سال های اخیر در مورد کنش سیاسی او در زمان رضاخان خوانده بودم اما در مورد اشعارش کمتر.
        در نت جستجو نمودم برای نمونه اشعار «نسیم شمال» یا همان «اشرف الدین حسینی قزوینی» شناسنامه ای و معروف به «اشرف الدین حسینی گیلانی» به تاکید خودش و به خاطر علاقه شدیدش به مردم رشت و تعلق به خاطرات میهمان نوازانه آنان در دوران اسکان طولانی...
        جالب اینکه در کمال ناباوری، موردی که در موردش صحبت می کردیم را یافتم:


        در حقیقت روح انسانی همان علم است علم
        رسم و دستور مسلمانی همان علم است علم
        فرق انسانی ز حیوانی همان علم است علم
        رفع بدبختی و نادانی همان علم است علم
        صفحه دل ها مزین «می شود از مدرسه»
        ای جوانان روح روشن «می شود از مدرسه»
        آدمی را علم و دانش در جوانی لازم است
        با خبر بودن از اسرار نهانی لازم است
        گلرخان را با رفیقان مهربانی لازم است
        دوستان را میوه جات اصفهانی لازم است
        میوه ها شیرین به دامن «می شود از مدرسه»
        ای جوانان روح روشن «می شود از مدرسه»
        دختران باید ز علم و معرفت زینت كنند
        تا كه با علم و ادب بر شوهران خدمت كنند
        با سلیقه جمله اهل خانه را راحت كنند
        نه كه روز و شب همین آرایش صورت كنند
        صورت دختر چو گلشن «می شود از مدرسه»
        ای جوانان روح روشن «می شود از مدرسه»
        گر پسر بی علم شد دختر از او بالاتر است
        دختر باهوش و دانا از پسر بالاتر است
        بلكه از هر آدم بی علم خر بالاتر است
        شعرهای اشرف الدین از شكر بالاتر است

        دقیقا تکرار ردیف به صورت دوری پس از هر دو بیت که در داخل گیومه قرار داده ام.
        به گمانم از سروده های ایشان باید نمونه های دیگری هم به این صورت وجود داشته باشد.
        هدیه به شما و دیگر میهمانان صفحه قشنگتان
        باز هم سپاس که بهانه ساختید به این موضوع تمرکز نمایم. برای بنده بسیار راهگشا بود.
        خدای مهربان به اندیشه و قلمتان برکت دهد. خندانک خندانک خندانک
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        دوشنبه ۱۹ دی ۱۴۰۱ ۱۸:۲۴
        درودها استاد عزیز زراعتی

        و چه ردیف های طولانی و جالبی
        واقعا هنر می‌خواهد.

        مخصوصا
        مصرع های اول
        همان علم است علم
        چون علم هر بار، در ردیف تکرار شده
        ولی این تکرار از زیبایی کم نکرده
        ممنونم شعر قشنگی بود که به صفحه خودتان اضافه شد .

        سپاس.
        خندانک
        ابراهیم آروین
        دوشنبه ۱۹ دی ۱۴۰۱ ۰۱:۵۹
        درود جناب خوشرو عزیز
        استفاده بردم از مطالب آموزنده و زیبایتان

        احسنت
        فقط عیب استفاده از ردیفی که دیگران استفاده کردند و ممنوعیت استفاده‌ی آن نکته‌ای، که اگر تنها شاعران سده های گذشته بدون معاصر را در نظر ،مولوی حافظ عطار نظامی ...هر کدام از آنها چند هزار بیت سروده‌اند که اگر قانون منع استفاده از ردیف دیگران رسم
        شاید روزی نه خیلی دور خواهدرسید که ردیف خودش اظهار کمبود و کم می‌آرد البته اگر شعر سنتی بتواند تا آنروز دوام بیاورد
        خندانک خندانک خندانک
        جمیله عجم(بانوی واژه ها)
        جمیله عجم(بانوی واژه ها)
        دوشنبه ۱۹ دی ۱۴۰۱ ۱۴:۴۵
        خندانک
        ارسال پاسخ
        آرمان پرناک
        آرمان پرناک
        دوشنبه ۱۹ دی ۱۴۰۱ ۱۵:۰۵
        خندانک خندانک خندانک
        ارسال پاسخ
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        دوشنبه ۱۹ دی ۱۴۰۱ ۱۹:۲۸

        عرض سلام و درود ها .
        خدمت شما ادیب گرامی و دوست عزیزم
        جناب آروین.


        اجازه میخواهم به طور شفاف و واضح عرض کنم خدمت شما و خوانندگان محترم این متن
        صریح و واضح...
        در ردیف های کوتاه معمولا عیبی وجود ندارد
        (است) ( بود ) (چنین که )( می بایست) و هزاران هزار ردیف کوتاه که همه و همه ما از آن استفاده می‌کنیم
        حتی در ردیف های بلند مشکلی نیست هیچ مشکلی
        ولی دوست عزیز هستند عزیزانی که می‌گردند به دنبال شاعر غیر مشهور و ردیف طولانی آن را که زحمت کشیده برایش و ریتم ساخه برمی‌دارند ملودی شعر را بر میدارند حالت حالتِ بگوییم فراگیری پیدا کرده .
        ردیف هامشخصا از شاعری که کتابی دارد و شعرش در سایتش به ثبت رسیده است ردیف های خاص هستند و باید نام شاعر برای برداشتن ردیف برده شود .

        فقط همین
        ما وقتی ردیف طولانی که نصف مصرع را تشکیل داده بر میداریم یعنی ملودی آن را برداشته ایم آهنگ آن را بر داشته ایم
        در نهایت احترام.
        خندانک
        ارسال پاسخ
        آرمان پرناک
        دوشنبه ۱۹ دی ۱۴۰۱ ۱۴:۳۷
        .
        جمیله عجم(بانوی واژه ها)
        جمیله عجم(بانوی واژه ها)
        دوشنبه ۱۹ دی ۱۴۰۱ ۱۴:۵۱
        خندانک
        درودبرشما جناب پرناک عزیز خندانک
        ردیف تکراری هیچ مشکلی ندارد به نظرمن ودرادبیات هم اشکالی برآن واردنبوده چون معمولا ردیف یک کلمه است که ممکن است خیلیها ازش استفاده کنند وگاهی هم ناگزیریم استفاده کنیم ازردیفی که ممگنه بقیه هم استفاده می کنند اما بعصی وقتهامی بینیم که یک دریک بیت یک جمله ردیف اورده شده و کلا اون بیت یک یادوکلمه بیشترازاین جمله ندارد واتفاقا تمام حرف شعر هم درهمین ردیف گفته شده وبقیه مصراع حرفی ندارد خب ممکنه استفاده ازاین جمله به عنوان ردیف درشعردیگر باعث شود که عده ای گیردهندکه شعرکپیه ....
        خندانک خندانک خندانک
        ارسال پاسخ
        آرمان پرناک
        آرمان پرناک
        دوشنبه ۱۹ دی ۱۴۰۱ ۱۵:۱۰
        خندانک خندانک خندانک
        جمیله عجم(بانوی واژه ها)
        جمیله عجم(بانوی واژه ها)
        دوشنبه ۱۹ دی ۱۴۰۱ ۱۵:۱۶
        نه چراپاک کنید
        اینم یک نظره دیگه واینجام مکان بحث وتبادل نظره خیلی هم خوب بود سوال خوبی بود برای روشن شدن برخی ابهامات خندانک خندانک خندانک
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        دوشنبه ۱۹ دی ۱۴۰۱ ۱۵:۴۳
        ابتدا سلام و عرض ادب خدمت آرمان که سالهاست می شناسمش و عرض خوش آمد گویی خدمت ایشان را دارم .
        خندانک

        ابتدا در مورد مقدمه ...
        شاعر هستیم دوست من متن ادبی با شروعی شاعرانه شروع شده ،

        .
        و اما در مورد این مطلب تمامی جملاتی که باید گفته شود استاد عجم بزرگ بنده عرض کردند .
        دوست من از حق نگذریم هستند دوستانی که صبح تا شب در سایت ها می‌گردند به دنبال لقمه آماده ...
        از ردیف های طولانی دوستان دیگر شاعر سوء استفده می‌کنند.
        آرمان جان واقعا می‌شود یک جمله چهار کلمه ای
        که ردیف بلند را تشکیل می‌دهند دوشاعر یکسان ردیف را انتخاب کنند ؟

        احتمال این موضوع که دو شاعر در مدت کوتاهی از یک ردیف طولانی هم شکل استفاده کنند چقدر است
        خودت در خانه بشین فکر کن قضاوت کن .
        نتیجه اش را به ما هم اطلاع بده عزیزم .
        .
        در ردیف های کوتاه که همه ما از آن استفاده می‌کنیم و به قول جناب آروین سعدی و حافظ و مولوی و بقیه ده ها قرن پیش استفاده کردند که مشکلی نیست .
        در ردیف طولانی که مختص سرده از نوع عاشقانه است به نفراتی بر میخوریم که که ردیف ربایی انجام داده اند

        ما برای( کلمه) ربایی چنان ناراحت می‌شویم که
        نقد را فشار می‌دهیم که این کلمه ترکیبی مال من بوده .

        چطور برای ردیف ربایی آن هم طولانی که نصف مصرع را در بر گرفته ناراحت نمی‌شویم

        چرا؟.
        خندانک



        ارسال پاسخ
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        دوشنبه ۱۹ دی ۱۴۰۱ ۱۵:۴۷
        ازشما ممنونم آرمان جان
        ....
        استاد عجم سپاس ها

        خندانک .
        ارسال پاسخ
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        دوشنبه ۱۹ دی ۱۴۰۱ ۱۵:۵۲
        مطلب دیگر .
        جناب پرناک عزیز

        زمانی که کپی بر داری از یک ردیف انجام می‌شود

        زمانی که این اتفاق می‌افتد
        تمامی شعر زیر سوال می‌رود
        و
        دیگر نمی‌گوییم به نقش قافیه نگاه کن
        چه شعر پر مغزی چه واژه آرایی کرده چه تناسب زیبای کلماتی .
        این نیز مدّ نظر باشد .

        خندانک
        ارسال پاسخ
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        دوشنبه ۱۹ دی ۱۴۰۱ ۲۲:۵۰
        بله .
        فرمایش شما صحیح است .
        بروی چشم .


        خندانک
        آرمان پرناک
        آرمان پرناک
        يکشنبه ۲ بهمن ۱۴۰۱ ۱۲:۵۰
        خندانک خندانک
        حسین احسانی فر(منتظر لنگرودی)
        دوشنبه ۱۹ دی ۱۴۰۱ ۲۲:۱۷
        سلام و عرض ادب برادر عزیزم جناب خوشروی بزرگوار
        مطالب ارزشمندی را از اندیشه والایتان خواندم و محظوظ شدم.

        سوال اینجاست که اگر شما در شعری از ردیفی طولانی استفاده کنید، مثلا «جایی برای عشق نیست»، بنده هم بدون آنکه شعرتان را خوانده باشم به چنین ردیفی برسم، چه باید کرد؟

        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        دوشنبه ۱۹ دی ۱۴۰۱ ۲۲:۲۰
        عرض ادب استاد عزیز من .
        ...
        منتظر شعر بعدی شما می‌مانم.
        بالا خره یک جا یک سوتی می‌دهید.
        خندانک خندانک خندانک
        ارسال پاسخ
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        دوشنبه ۱۹ دی ۱۴۰۱ ۲۲:۳۳
        اشتباه یا نمی‌دانستم یک بار است
        دو بار است .
        در صورت تکرار شدن مشخص می‌شود کی چه کاره است .
        هر بار نمی‌دانستم دلیل منطقی نیست استاد .
        ممنونم از شما .
        خندانک
        ارسال پاسخ
        افسانه پنام (مولد)
        پنجشنبه ۲۲ دی ۱۴۰۱ ۱۴:۰۶
        سلام و درود جناب خوشرو بزرگوار
        من وقتی این مطلب را اولین بار
        از استاد محمدی فهمیدم خیلی تعجب
        کردم،ولی با این توضحیات شما
        میفهمم که واقعا درست و بجا گفتید،
        وقتی ردیفی ساخته می شود که تمام
        شعر باید هم در معنی و هم در وزن
        و ساختار با آن هماهنگی داشت باشد
        پس جای تعجبی هم ندارد اگر،استفاده
        شاعری
        بدون،ذکر شاعر اصلی را غیرمجاز بدانیم..
        من قبل از اینکه این موضوع را بدانم،
        در یکی از شعرام از (پیِ عرفان چرا گردی)
        استفاده کردم که البته عرفان،قافیه آن بود،
        وقتی این ردیف به ذهنم خطور کرد سریعابه
        گوگل مراجعه کردم گفتم ببینم اینو واقعا خودم
        ساختم یا قبلا جایی خوندم،در ذهنم موند،
        هرچه گشتم ندیدم،ولی هنوز اطمینان کامل
        رو ندارم...
        ولی یک سوال:
        (پیِ ....چرا گردی)ردیفِ یا فقط واژه هایی با
        معنای یکسان بعد از قافیه،مثلا مثل(چرا گردی)
        ممنونم از پست ارزشمندتان خندانک
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        پنجشنبه ۲۲ دی ۱۴۰۱ ۱۵:۰۱
        سلام و عرض ادب .
        و درود ها خدمت شما .
        محبت کردید بزرگوار .
        در کل و صحبت اصلی به جهت استفاده و یابهتر گفته شود سو استفاده از ردیف مشخص شاعریست که با تلاش و کوشش ردیفی را خلق کرده و این امانت او پیش ماست ...
        اگر گفته شود دو شاعر در فاصله زمانی کمی از یک ردیف مشخص طولانی استفاده کرده اند
        خود را گول زده ایم و واقعا درصدِ این احتمال در ردیف های بلد بسیار بسیار کم است
        غیر ممکن نیست ولی درصد احتمالش بسیار پایین است .
        البته صحبت در این مورد ی که شما فرمودید
        هم به نوعی و جود دارد معمولا شاعر ها شعر زیاد می‌خوانند
        و این شعر زیاد خواندن باعث می‌شود آن کلمه یا آن ردیف مشخص در ذهن شاعر بماند
        و بعد از مدتی در ذهن شاعر ماندن احتمال استفاده آن شاعر از آن کلمه یا آن ردیف وجود دارد
        به گونه ای که شاعر گُم می‌کند که این ردیف را خودش در ذهن پرورانده
        یا اینکه از شعری خوانده شده ، در ذهنش باقی مانده ؟
        به قول دوستان عصر تکنولوژی ست با یک سرچ ساده تمامی اشعاری که با آن ردیف ساخته شده در کمتر از ثانیه مشخص می‌شود

        اینکه ما بگوییم از ساخت این ردیف توسط دیگر شعرا خبر نداشتم
        کم کاری شاعر است و نوعی سرپوش بر روی کم کاریه خود .

        حتی سن( منظور سن و سال است )
        در پیدایش ردیف دخیل است. شاعری که سن زیادی دارد بینشش و نوع واژه بر گزیدنش

        با شاعری که جوان است و سن کمی دارد فرق می‌کند

        پس اینکه از یک ردیف مشخص استفاده شود
        اول ...بگوییم که این ردیف خاص نیست
        و اجازه استفاده از آن ردیف را من دارم

        و

        دوم... هم بگوییم من از این ردیف که توسط
        دیگر شاعران ساخته شده خبر نداشتم .

        نوعی سو استفاده از خِرَدِ جمعی محسوب می‌شود
        خندانک


        ارسال پاسخ
        افسانه پنام (مولد)
        افسانه پنام (مولد)
        پنجشنبه ۲۲ دی ۱۴۰۱ ۱۷:۵۳
        ممنونم از پاسخ جامع شما،
        اره تکنولوژی در اختیار انسان است
        و گفتن کلمه نمیدانستم
        چیزی جز توجیه نیست...
        من حتی بعضی از شعر را که می سرایم
        هم در گوگل سرچ میکنم،چون میخواهم
        اطمینان کامل داشته باشم،
        ممنونم از شما خندانک
        ارسال پاسخ
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        پنجشنبه ۲۲ دی ۱۴۰۱ ۱۸:۲۵
        حتی ....شاگرد و استاد واژه چینی در ردیفشان با هم فرق می‌کند

        خندانک
        عارف افشاری  (جاوید الف)
        جمعه ۲۳ دی ۱۴۰۱ ۱۳:۱۶
        خندانک
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        جمعه ۲۳ دی ۱۴۰۱ ۱۳:۲۵
        درودها.
        ممنونم از گل افشانی .
        خندانک
        ارسال پاسخ
        بتول رجائی علیشاهدانی(افاق)
        دوشنبه ۲۶ دی ۱۴۰۱ ۰۵:۱۵
        درود و عرض ادب و ارادت استاد بزرگوار
        سپاس بابت اشتراک این مطالب ناب
        خواندم و بهره بردم
        افتخار شاگردی شما را دارم
        در پناه حق شاد و سلامت و پویا باشید
        باز هم سپاسگزارم خندانک خندانک خندانک
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        سه شنبه ۲۷ دی ۱۴۰۱ ۲۳:۱۸
        درود و عرض ادب .
        استاد نیستم .
        امید به موفقیت شما .
        همواره شاعر باشید .
        خندانک
        ارسال پاسخ
        پنجشنبه ۲۲ دی ۱۴۰۱ ۱۴:۱۷
        سلام استاد بزرگوار
        سپاس از پست آموزشی مفید شما
        استفاده بردم 🌺🙏
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        محمد رضا خوشرو (مریخ)
        پنجشنبه ۲۲ دی ۱۴۰۱ ۱۵:۰۵
        عرض ادب برادر آگاه من .
        خیلی خوش آمدید .
        قربان صفحه خودتان است

        با مطلبی خوشحالمان می‌کردید.
        .
        خندانک
        ارسال پاسخ
        تنها کابران عضو میتوانند نظر دهند.



        ارسال پیام خصوصی

        نقد و آموزش

        نظرات

        مشاعره

        کاربران اشتراک دار

        محل انتشار اشعار شاعران دارای اشتراک
        کلیه ی مطالب این سایت توسط کاربران ارسال می شود و انتشار در شعرناب مبنی بر تایید و یا رد مطالب از جانب مدیریت نیست .
        استفاده از مطالب به هر نحو با رضایت صاحب اثر و ذکر منبع بلامانع می باشد . تمام حقوق مادی و معنوی برای شعرناب محفوظ است.
        0