سایت شعرناب محیطی صمیمی و ادبی برای شاعران جوان و معاصر - نقد شعر- ویراستاری شعر - فروش شعر و ترانه اشعار خود را با هزاران شاعر به اشتراک بگذارید

منو کاربری



عضویت در شعرناب
درخواست رمز جدید

انتشار ویژه ناب

♪♫ صدای شاعران ♪♫

پر نشاط ترین اشعار

بسم الله الرحمن الرحیم به سایت خودتان شعرناب خوش آمدید مدیر موسس سایت ادبی شعرناب فکری احمدی زاده(ملحق)

دوشنبه ۱۸ خرداد

پست های وبلاگ

شعرناب
تصدیر (ردالعجز علی‌الصدر_ردالصدر علی‌العجز)
ارسال شده توسط

زهرا حکیمی بافقی (الهه ی احساس)

در تاریخ : جمعه ۲۲ دی ۱۴۰۲ ۰۳:۴۴
موضوع: آزاد | تعداد بازدید : ۸۸۳ | نظرات : ۵۹

به نام یگانه‌سراینده‌ی دیوان آفرینش
 
نگاهش بود، عنوان دوبیتی
در آن گم بود، دیوان دوبیتی
و با «رَدُّالعَجُز»، بر صدرِ احساس
نگاهش گشت، پایان دوبیتی
شاعر: زهرا حکیمی بافقی، (الف احساس)
…*…*…*…*…*…*…*…*…*…*
 

✍ آرایه‌ی «رَدُّالعَجُز عَلَی الصَّدر»
(بازبردنِ انجام به آغاز)
 
مطابق با آن‌چه در لغت‌نامه‌ی دهخدا آمده است، در اصطلاح عروضی: «جزو اول از مصراع اول را «صدر»، جزو آخر آن را «ضرب»، جزو اول از مصراع دوم را «ابتدا» و جزو آخر آن را که آخرین جزو بیت است، «عجز» می‌گویند.‌ «عَجُز» در لغت به معنی دنباله است. صنعت ردالعجز علی الصدر آن است که کلمه‌ی اول بیت، در آخر آن تکرار شود.»

به‌عبارت ساد‌ه‌تر، رد العجز علی‌ الصدر؛ یعنی: یک کلمه را یک بار در ابتدای جمله بیاوریم و بار دیگر نیز در پایان، آن‌ را تکرار کنیم.
مثال:
آدمی در عالم خاکی نمی‌آید به دست
عالمی دیگر بباید ساخت وز نو آدمی
(حافظ)
در نمونه‌ی جاری، با آمدن واژه‌ی «آدمی» در آغاز و در پایان بیت، آرایه‌ی رد‌ العجز علی‌ الصدر نمودار شده است.

✍ چهار تک‌بیت از کتاب دل‌گویه‌های بانوی احساس، دارای آرایه‌ی:
بازبردن انجام به آغاز (ردالعجز علی‌الصدر):
۱
دل‌باخته‌ی چشمِ تو شد، شورشِ قلبم
چشمک بزن و مهر بدم، بر تپشِ دل
۲
دل خریدارِ محبّت گشت، با موجِ نگاه
گو به چشمانت بتابد، اندکی بر دشتِ دل
۳
در هر نفس، جان‌خسته‌ام؛ از بس که «احساس»
پنهان کند، بغضی که بند آرد، نفس را
۴
در قدم‌های بزرگِ زندگی، هر روز و شب
آبرومندم که باشی، با دلِ من، هم‌قدم
زهرا حکیمی بافقی
کتاب دل‌گویه‌های بانوی احساس
…*…*…*…*…*…*…*…*…*…*
 
✍ آرایه‌ی «رَدُّالصَّدرِ عَلَی العَجُز»
(بازبردن آغاز به انجام)
 
در اصطلاح عروض؛ یعنی: کلمه‌ای را که در آخر بیتی بیاید، در آغاز بیت بعد نیز تکرار کنند؛ با این دیدگاه، در برشی از چهارپاره‌ای که خواهیم خواند،‌ واژه‌ی «وقتی»، در ابتدای بند دوم، دارای آرایه‌ی رَدُّالصَّدرِ عَلَی العَجُز است؛ زیرا، در انتهای بیت قبل و سپس در ابتدای بیت بعد آمده است:
از بس دلت، سرشارِ مهری بی‌کران است
جز تو، نمی‌خوانم کسی، در هیچ، وقتی
یارِ دل و «احساسِ» پاک و بی‌ریایم
جز تو، نمی‌دانم کسی، در هیچ، وقتی
*
وقتی که واژه نیست با، دیوانِ دل ساز
دل‌واژه‌ی «احساسِ» قلبِ خسته‌ای تو
با روی باز و با محبّت‌های بسیار
درهای غصّه را، به رویم، بسته‌ای تو
#زهرا_حکیمی_بافقی
برشی از یک چهارپاره
#آرایه‌های_ادبی
…*…*…*…*…*…*…*…*…*…*
نکته:
برای پرهیز از اطاله‌ی کلام، به همین مقدار بسنده شد؛ ولی، با توجّه به این‌که آرایه‌ی تصدیر، جزو آرایه‌های زیبا؛ امّا کمتر شناخته‌ای است، اگر عمر و توفیق بود، نکاتی دیگر؛ همراه با نمونه‌های بیشتر در این زمینه، در پنجره‌ی سبز به اشتراک گذاشته خواهد شد.

ارسال پیام خصوصی اشتراک گذاری : | | | | |
این پست با شماره ۱۴۴۰۴ در تاریخ جمعه ۲۲ دی ۱۴۰۲ ۰۳:۴۴ در سایت شعر ناب ثبت گردید

نقد و آموزش

نظرات

کاربران اشتراک دار

محل انتشار اشعار شاعران دارای اشتراک

مشاعره

رحیم فخوری

رنگ رخسار زنان سپیدتراز کفن مرگ چشمهای ترسازشیشه پنجره دنبال راه گریز می گردد بچه نیز این آتش بازی را دوست ندارنددیوارها بدنبال عصای زیر بغل آدم بزرگها دهانشان می جنبد نه برای خوردن ذ کر ودعا تنها پناه ادمهای بی دفاعبله امشب تبریزیان لحظه های پر اضطراب شب را به حرام چشمان بیدارشان می کنند ودرنفرین بازیگران سریال جنگ نفت
طاهره حسین زاده (کوهواره)

دوباره جنگ دوباره حضور بمب اتم ااا دوباره آینه های شکسته ی مردم ااا پدافند تبریز و صداهای انفجار
محمد حسنی

در آن هنگام که گدایی می میرد هیچ ستاره ی دنباله داری نیست ولی در مرگ شاهزاده گان تمامی آسمانها نور افشانی می کنند
بهروز چارقدچی (مجنون)

ای بابا یه پاکت سیگار نهایت دویست تومان اااا لیکن نفس دزدی کار خوبی نیست اااا از بنده در روز روشن پی ام گمشد
شاهزاده خانوم

می شود چشمش پر از اشک و به خویش می دهد امید دیدار مرا ااا من به اشکش خیره از این سوی و باز ااا دزد مسکین برده سیگار مرا
کلیه ی مطالب این سایت توسط کاربران ارسال می شود و انتشار در شعرناب مبنی بر تایید و یا رد مطالب از جانب مدیریت نیست .
استفاده از مطالب به هر نحو با رضایت صاحب اثر و ذکر منبع بلامانع می باشد . تمام حقوق مادی و معنوی برای شعرناب محفوظ است.
0