سایت شعرناب محیطی صمیمی و ادبی برای شاعران جوان و معاصر - نقد شعر- ویراستاری شعر - فروش شعر و ترانه اشعار خود را با هزاران شاعر به اشتراک بگذارید

منو کاربری



عضویت در شعرناب
درخواست رمز جدید

معرفی شاعران معاصر

پر نشاط ترین اشعار

انتشار ویژه ناب

تبلیغات متنی

♪♫ صدای شاعران ♪♫

تقویم روز

جمعه 26 مهر 1398
  • روز تربيت بدني و ورزش
20 صفر 1441
  • اربعين حسيني
Friday 18 Oct 2019
    مردم زماني به دانايي شما اهميت مي دهند كه بدانند به آنها اهميت مي دهيد. جان ماکسول

    جمعه ۲۶ مهر

    پست های وبلاگ

    شعرناب
    سروش، برترین قالب در کوتاه سرایی فارسی(با دلایل کارشناسانه)
    ارسال شده توسط

    محمدعلی رضاپور(مهدی)

    در تاریخ : جمعه ۳۱ خرداد ۱۳۹۸ ۰۲:۵۹
    موضوع: آزاد | تعداد بازدید : ۱۰۵ | نظرات : ۵

    سروش، برترین قالب و دستگاه کوتاه سرایی در شعر فارسی
    با ویرایش تازه ای که در بیست و نهم خرداد نود و هشت در قالب سروش انجام داده ام؛ یعنی افزایش دو لَختیِ نیمایی به انواع سروش، اکنون سروش را با اقتدار، برترین قالب کوتاه سرایی در شعر فارسی می دانم. سروش را اگر با قالب های سپیدنویسی مانند پریسکه مقایسه کنیم، موزون بودنش به تنهایی آن قدر کفّه ی ترازو را سنگین می کند که به نظر می رسد لازم نباشد مقایسه را ادامه دهیم و البته اگر هم ادامه دهیم، سروش با این همه توانمندی، کم نمی آورد.
    حال اگر سروش را با سه گانی مقایسه کنیم، می بینیم که سه گانی از نظر طول قسمت ها فقط سه گانی است؛ اما سروش اگر بخواهد می تواند به صورت دولَختیِ نیمایی(و نه دو مصراعی با طول مساوی که محدوده ی قالب مفرد است) بیاید و در کوتاهی و ایجاز، سه گانی را به راحتی پشت سر بگذارد و سروش اگر بخواهد می تواند مانند سه گانی دارای سه قسمت باشد و باز اگر  بخواهد،
    می تواند بیش از سه قسمت داشته باشد و خلاصه: مطابق با نیاز کلام و صلاحدید شاعر، می توان سروش را کوتاه تر یا بلندتر به کار بُرد و مانند سه گانی، در تعداد لَخت هایش ثابت و جامد نیست.  سروش به آرایه های ادبی، نگاهی پذیرنده تر دارد و شیوا تر است و عدم قافیه مندی قسمت پایانی در سروش، حالتی اصلی و ترجیحی تأکیدی دارد نه این که مانند سه گانی در حالت فرعی و فقط به نُدرت از آن استفاده شود  و گفته بودیم که عدم قافیه مندی قسمت پایانی پس از قافیه مندی همه یا بیش تر قسمت های قبلی، به دلیل شباهت زدایی و غافلگیرکنندگی اش باعث کوبش پایانی بهتر می شود.
    در مقایسه ی سروش با رباعی و دوبیتی هم پی بردن به امتیازات سروش شاید خیلی مشکل نباشد. سروش هم به شکل سنتی و هم به شکل نیمایی می تواند به کار برود و در واقع، حالتی تلفیقی دارد؛ اما رباعی و دوبیتی از این امتیاز، بهره ای ندارند. سروش می تواند از دو تا پنج لَخت داشته باشد؛ اما رباعی و دوبیتی همیشه در چهار مصراع می مانند و تنوع پذیر نیستند.
    جایگاه قافیه در رباعی و دوبیتی، ثابت و مربوط به مصراع های اول و دوم و چهارم است و فقط مصراع سوم، آزادی عمل دارد و به خواست شاعر می تواند با قافیه یا بدون آن باشد؛ اما در سروش، جایگاه قافیه، ترجیحی است نه اجباری و به تناسب نیاز شعر و صلاحدید شاعر حتی می توان از سروش بدون قافیه هم استفاده کرد؛ مثلا وقتی سرایشگر سروش ببیند در مورد خاصی ممکن است مفهوم، فدای قافیه شود، این اختیار را دارد که از قافیه صرف نظر کند؛ اما این امکان در رباعی و دوبیتی نیست. عدم قافیه مندی لخت پایانی در هنگامی که همه یا بیش تر لخت های دیگر سروش، دارای قافیه اند، به کوبش پایانی آن کمک می کند؛ ولی رباعی و دوبیتی چنین امتیازی ندارند.  در بین این قالب هایی که در کوتاه سرایی می شناسم و ظاهرا قالب دیگری یا قالب دیگرِ قابل اعتنایی هم نداریم، بنده قالب سروش را برترین قالب(و دستگاه شعری) در کوتاه سرایی شعر فارسی
    می دانم و این را از روی مطالعه، آگاهی و تجزیه و تحلیل های کارشناسانه اعلام می کنم.
    اکنون نخستین سروش های دو لَختیِ نیمایی ام را که در تاریخ سی ام خرداد نود و هشت (روز پس از ویرایش مبنایی سروش) سروده ام، به ترتیب زمان سرایش تقدیم می کنم:
    1- زنده در گور شد خیالِ وصال /           گَرد، گَرد، گَرد ... .//
    2-قهر، بد بود /                         یاد آن روزهای خوب بخیر!//
    3-از بهانه نگو /                            نزدِ نیلوفرانِ این مرداب .//
     4-گِلِه نیست/                                            هست نیلوفر.//
    5- دستت آماده کن!/          "دل گِرو در کِرِشمه های تمشک!"
    6- ماه، مالِ کسی ست/             چشم هایم! پلنگِ او  نشوید! //
    7- فکرِ دیگر کن! /                       ماه را ابر، مالِ خود کرده. //
    8- یک جهان، نیرو ست/              چایی از دست پر محبت تو. //
    9- دُزدِ ایمان است/                     خُلقِ تنگِ امینِ دینیِ خَلق.//
    10- من نمی میرم/                    که نوشتم  قسم به نبض قلم.//

    ارسال پیام خصوصی اشتراک گذاری : | | | | |
    این پست با شماره ۹۳۲۱ در تاریخ جمعه ۳۱ خرداد ۱۳۹۸ ۰۲:۵۹ در سایت شعر ناب ثبت گردید

    نقدها و نظرات
    منوچهر منوچهری (بیدل)
    جمعه ۳۱ خرداد ۱۳۹۸ ۱۰:۴۰
    ممنونم زحمت کشیدید کوتاه سرائی هنوز
    خیلی ها نمیدانند یعنی چه نه سپید ما امروز سپید است نه نیمائی ما نمائیست هرچه به جلو میرویم شعر از پایه خراب میشود وسایت ها چاپ میکنند سابق سایت مدیر شعر داشت اگر قبول نمیکرد ایراد شعر را میگفتند وچاپ نمیشد امروزه هرکس هرچی بنویسد راجع به هر چیزی چاپ میشود مثل مجله های امروز زحمت کشیدید
    محمدعلی رضاپور(مهدی)
    محمدعلی رضاپور(مهدی)
    جمعه ۳۱ خرداد ۱۳۹۸ ۱۱:۵۷
    سلام، بله، بنده هم از منتقدان جدی سپید نویسی ام- آن هم از این شکل بی قاعده اش- و اگر دقت فرموده باشید و مطالب قبلی ام را خوانده باشید، متوجه می شوید که با اوزان عروضی، قالب های شعری و آرایه های ادبی،
    یگانه نیستم ( و نیستم مثل بعضی که مورد گلایه ی شما هستند) خندانک
    ارسال پاسخ
    محمدعلی رضاپور(مهدی)
    محمدعلی رضاپور(مهدی)
    جمعه ۳۱ خرداد ۱۳۹۸ ۱۱:۵۹
    ویرایش: ... بیگانه نیستم
    منوچهر منوچهری (بیدل)
    يکشنبه ۱۶ تير ۱۳۹۸ ۱۴:۲۴
    سلام ممنونم فقط متاسفم پول میدن توسایت شرکت میکنند شعر میزارن ولی قاعده وقانون شعر را نمیدانند این نوشته های زیبای شما براستی برای این دوستان مثل یک کلاس درس میمونه متاسفم با این همه ایراد در اشعار هیچ کس نخونده من از شما ممنونم بسیار زیباست مثل یک استاد من هم خواندم هم کپی کردم گاهی با این سن تو حافظه نمی نمیمونه بازم ممنونم خندانک خندانک خندانک
    محمدعلی رضاپور(مهدی)
    محمدعلی رضاپور(مهدی)
    شنبه ۲۲ تير ۱۳۹۸ ۰۰:۱۲
    درود و سپاس فراوان از الطاف بزرگوارانه ی شما خندانک خندانک خندانک خندانک خندانک
    ارسال پاسخ
    تنها کابران عضو میتوانند نظر دهند.



    ارسال پیام خصوصی

    آموزش و نقد شعر

    نظرات

    مشاعره

    کاربران اشتراک دار

    محل انتشار اشعار شاعران دارای اشتراک
    کلیه ی مطالب این سایت توسط کاربران ارسال می شود و انتشار در شعرناب مبنی بر تایید و یا رد مطالب از جانب مدیریت نیست .
    استفاده از مطالب به هر نحو با رضایت صاحب اثر و ذکر منبع بلامانع می باشد . تمام حقوق مادی و معنوی برای شعرناب محفوظ است.
    0