❤️🌼به نام چاشنی بخش زبانها🌼❤️
لختی تحمّل کن دلت آرام خواهد شد
اهریمن عصر ستم ناکام خواهد شد
این فتنه انگیز پلید وحشی دوران
در بند مردان دلیرت رام خواهد شد
جرثومه ی شری که در جان خلیج افتاد
مغلوب نسل پهلوان سام خواهد شد
با همت یل های غیرتمند بی باکت
نابود این ابلیس خون آشام خواهد شد
سربازهای عاشقت بیدار می خوابند
قلبت دوباره عاری از آلام خواهد شد
ظالم بسوزد در میان شعله ی ظلمش
در خشم هستی خوار و بد فرجام خواهد شد
دیو سیاه غم اگر زد حلقه بر دورت
صبح سپیدی شاهد این شام خواهد شد
هر کس گرفت از مردم آرامش دهد تاوان
نمرود گونه عبرت ایام خواهد شد
از پا می افتد گرگ دندان تیز رذل کین
آخر اسیر حلقه های دام خواهد شد
ایران من ای سرزمین خسته از محنت
روزی شراب خنده ات در جام خواهد شد
هر آن که آزارت کند خیری نمی بیند
جز اینکه در چشم جهان بدنام خواهد شد
ای خاک پاک آریایی مهد علم وفن
نامت دوباره بر سر هر بام خواهد شد
آوازه ات در کل این سیاره می پیچد
دنیا به کامت باز هم ای مام خواهد شد
بر ساحل جانت اگر چه داغ بی مهری است
دریای شادی با دلت همگام خواهد شد!
آواز امروزت اگر چه رنگ اندوه هست
لختی تحمل کن دلت آرام خواهد شد
✍️ #جمیله_عجم(ب.و)
سام=سامِ نریمان پدر زال و پدر بزرگ رستم
آلام=دردها
شام = شب
مام= مادر، دراینجا یعنی وطن (مادر وطن)
🌹🌼🍀🌹🌼🍀🌹🌼🍀🌹🍀🌼
بگیر از جان ایرانم خدا اهریمن غم را🙏
نوازش کن کمی این چشمهای خسته ی نم را🙏
تنش در شعله های درد می سوزد مهارش کن
بگیر از قلب این مردم خودت آشوب هر دم را🙏
✍️ #جمیله عجم(ب.و)
من یک دعای شاعرانه کردم
آمینش رو شماها تو دلتون بگید ان شااللّه که
بهترینها برای کشورمون رقم بخوره به زودی زود
و تمام بشه این روزهای سخت

در ادامه، ، نگاهی دقیق و ادبی به ابعاد این اثر ، واژهشناسی واژگان کلیدی، و نقدی متفاوت و برخاسته از جان شعر خواهیم داشت.
---
۱. درباره بیت اول
در مصراع اول در مقام نقد
> *«لختی کن دلت آرام خواهد شد»*
در مصراع اول، اگر «لختی کن» را بخوانیم، از نظر نحوی فاعل یا مفعولِ صریحی که فعل امرِ لازمِ «کن» به آن تکیه کند یا لحنِ دعوت را کامل کند، اندکی گنگ مینماید؛
هرچند در زبان شعر گاهی مخاطب در دلِ کلام مستتر است (یعنی: [ای دل] لختی درنگ کن).
اما برای رفع این گره و استوارتر شدن پایههای عروضی و نحوی، میتوان آن را صریحتر یا صیقلیتر ساخت. مثلاً اگر منظور «درنگ کردن» است، واژههایی چون «لختی درنگ کن» یا «آرام باش ای دل» ساختار محکمتری میسازند.
با این حال، چون بیت مطلع (آغازین) و بیت پایانی (مقطع) با هم قرینه و بازگشتگونه (ردیفوارِ معنایی) هستند، این لحنِ خطاب به دل، نقشی عاطفی و زمزمهگونه به خود گرفته است.
---
۲. واژهشناسی واژگان کلیدی شعر
برخی واژههای ناب و کهنالگو یا خوشآهنگ در این شعر به کار رفتهاند که معنای آنها را مرور میکنیم:
لختی: یعنی اندکی، پارهای از زمان، لحظهای کوتاه. (لخت در اینجا اسم زمان است به معنای دم و آن).
اهریمن: در اسطورهشناسی ایرانی، نماد پلیدی، تاریکی و شرّ مطلق در برابر «اهورا مزدا».
جرثومه: ریشه، اصلِ هر چیزی (عموماً در زبان امروز به معنی مظهر، سرچشمه و هستهی اصلی یک پدیده منفی یا مثبت به کار میرود؛ مثل جرثومه فساد یا شر).
یل:پهلوان، دلیر، مرد جنگیِ تنومند و شجاع.
سام: سامِ نریمان، پدر زال و پدربزرگ رستم در شاهنامه؛ نماد پهلوانی، اصالت و دلاوری در فرهنگ ایرانی.
آلام: جمعِ «ألم»، به معنای دردها، رنجها و اندوهan.
بدفرجام:عاقبتبهشر، کسی که سرانجامِ شوم و تباهی دارد.
نمرود گونه:به سانِ نمرود (پادشاه ستمگر زمان حضرت ابراهیم) که در روایات تاریخی و اسطورهای نماد سرکشی در برابر حق و عاقبتِ عبرتآموز است.
مام: در زبان فارسی دری و کهن به معنای «مادر» است؛ اینجا استعاره از سرزمین مادری (ایران).
---
۳. نقد متفاوت و تحلیل زیبایشناختی شعر
این شعر را نباید فقط یک سرودهی اجتماعی یا بیانیهی روزمره دانست؛ این اثر یک «مرثیهی بیدارباش و لالاییِ مقاومت» است.
موسیقی و ریتم پوینده: ردیف «...خواهد شد» در تمام ابعاد شعر مانند ضرباهنگ یک قلب یا رژه و گامهای استوارِ رو به جلو عمل میکند.
این فعلِ آیندهی اخباری (خواهد شد)، نشانهی ایمانِ راسخ شاعر به فرجامِ روشنِ تاریخ است.
شما در زمان حالِ تاریک ایستاده، اما چشماندازش را در افقِ روشنِ آینده نقاشی میکند.
شخصیتپردازی اسطورهای: پیوند زدنِ حوادث روزگار به نشانههای کهن ایرانی («خلیج»، «نسل سام»، «آریایی»، «نمرود») به شعر عمقِ اسطورهای بخشیده است.
خلیج فارس در اینجا صرفاً یک جغرافیای آبی نیست، بلکه رگِ حیات و جانِ وطن است که شرّ بیگانگان به آن طمع کرده، اما صلابتِ نژادِ پهلوانی آن را محافظت میکند.
تصویرسازیهای لطیف در دلِ حماسه: در میان این همهواژهی کوبنده و ستیزنده (مثل ابلیس، گرگ، اهریمن)، ناگهان تصویر لطیفی چون «سربازهای عاشقت بیدار میخوابند» یا «شراب خنده ات در جام خواهد شد» میدرخشد.
این دوگانگیِ عاطفی (عشق و ستیز، بیداری و خوابِ هوشیارانه)، به شعر روح زندگی میبخشد؛ زیرا حماسه وقتی ماندگار میشود که با لطافتِ عواطف انسانی آمیخته گردد.
این شعر فریادی است نرم از جنس آگاهی، که نه با خشمِ کور، بلکه با تکیه بر اصالت تاریخ، فرهنگ و ریشههای یک ملت، نویدِ صبحی روشن را از دلِ تاریکترین شامگاهان بیرون میکشد.
قوافی شعر
آرام
ناکام
رام
سام
آشام
آلام
فرجام
شام
ایام
دام
جام
بدنام
بام
مام
همگام
آرام
این زنجیره از قوافی، نمونهای بسیار خوشآهنگ از **«ردیف و قافیه در خدمت موسیقی درونی و معنای حماسی»است.
وقتی به این فهرست نگاه میکنیم، چند ویژگی ساختاری، آوایی و زیباشناختی برجسته توجه را به خود جلب میکند:
۱. پیوستگی آوایی و صامت «ام» (M)
پایان تمام این واژهها به حروف **«ـام»** ختم میشود.
صامتِ «م» در زبانشناسی و فونتیک است
* تقابل تاریکی و روشنی: شام(شب/تاریکی) در برابر آرام / جام / بام
* تقابل اسارت و رهایی: دام / ناکام / بدنام در برابر رام / سام / همگام
* تقابل درد و درمان: آلام (رنجها) در برابر جامِ شادی
این قافیهها مانند دانههای تسبیح با نخِ نازکِ «ام» به هم وصل شدهاند و ساختار شعر را ساخته اند به گونهای که کل سروده به مثابه یک موجِ متناوب از رنج (شام، آلام، دام) و امید (جام، بام، رام، آرام) به ساحلِ ذهن مخاطب میکوبد.
موفق باشید .
پایان