راه شیری

با درود و عرض پوزش از محضر اساتید محترم دانشگاه شعر ناب و جناب ربانی بزرگوار

با نرس و لرز و عرق شرم قلم نقد بر شعر جناب ربانی ( این بشر ) بزرگوار که اگر اشتباه نکرده باشم کتابی با عنوان عزلیاتی برای وی به چاپ رسانده‌اند که به ایشان تبریک عرض میکنم

شعر در قالب غزل با مضمون عاشقانه در بحر رمل مثمن مخبون محذوف با افاعیل فعلاتن فعلاتن فعلاتن فَعَلُن سروده شده است

از اختیارات شاعری وزنی برای این وزن می‌توان دو مورد را نام برد.

۱ـ تغییر رکن اول
یعنی به جای فعلاتن در ابتدای مصرع فاعلاتن بکار برد .

۲ـ در پایان مصرع به جای فَعَلُن از فع‌لن استفاده کرد

جناب ربانی بزرگوار از از تغییر رکن اول مصرع از فاعلاتن به جای فعلاتن استفاده نموده‌اند و از اختیارات مورد دوم در پایان تمام مصاریع استفاده نموده‌اند و رکن آخر فع‌لن است که اصلا مورد ایراد نیست

در مصرع‌های زیر وزن لغزیده و نیاز به بازنگری دارد

در حضور دل تو آینه‌ها زنگارند!
در دل تاریکی روز و مرگ خورشید

شعر با مضمون عاشقانه و با ردیف می‌خواست و قافیه‌های
شرابی نابی آبی حبابی خوابی تابی ثوابی سروده شده شده و شاعر در پایان تخلص خود را به زیبایی آورده است

استعاره‌های بکار رفته می‌توانست از این قوی‌تر و امروزی‌تر باشد که غزل دلچسب‌تر می‌شد


با عرض پوزش مجدد از محضر اساتید محترم

به نام دوست که هر جا اوست خوش بوست!
با سلام خدمت اساتید بزرگوار و شاعر گرانقدر جناب ربانی عزیز
غزل بسیار زیبا و با احساسی را به لمس نشستم و با توجه به اجازه شاعر، نقدگشتی در گوشه گوشه اش زدم، ایده هایی که قصد شراکت آن ها دارم در نهایت، فقط می توانند دامن پیشنهادی ادبی و دوستانه را اندکی تکان دهند و هیچ کدام از جملات و واژگانم اثری از قصد جسارت به اثر زیبای شاعر، ندارند.
و اما اصل ماجرا
۱) بیت اول، دل فرخنده که جام شراب می خواهد، به جای فرخنده اگر لب تشنه باشد تمایل بیشتری به جام شراب نشان خواهد داد، همچنین صفت ناب برای جرعه به اندازه باده و شراب، درخور نیست. پس پیشنهاد من این است:
دل لب تشنه ی من باده ی نابی می خواست!
از عقیق لب تو، جرعه شرابی می خواست!
۲) در بیت دوم، چشمه ی کوه، هم چشمه را محدود می کند و هم سعی دارد آن را با کوهی که خود معرفی نشده، معرفی کند، به نظر، حذف کوه، صواب تر است، البته واژه های چشمه و چشم، به خاطر جناسی که ایجاد کرده اند کمی به فضا طراوت می دهند، ولی در مصرع بعدی، درخواست کوزه ی آب از طرف چشمه سیراب(کوه!) بدون تعجب واژه ها، باز نامتناسب به نظر می رسد و باید به نوعی در خود شعر مورد تعجب و تردید قرار گیرد که برای مخاطب راحت تر هضم شود مثلا به این صورت (( با اینکه سیرابه باز هم آب می خواد!)). پیشنهاد:
چشمه با اشک دو چشمم شده پُر، اما باز
از لب تشنه ی تو کوزه ی آبی می خواست!
۳) در بیت سوم، زنگار آینه ها، با رخ بیشتر تطابق دارد تا دل و صیقل چشم با حباب اشک، بیشتر از صیقل شفاف نور با حباب، به آغوش شعر می نشیند. پیشنهاد:
با حضور رخت آیینه ی چشمم زنگار
چشم من صیقل شفاف حبابی می خواست!
۴) بیت چهارم در مصرع اول مشکل وزن دارد مگر این که به صورت(( در دل تاریکی، روز، وَ خاموشیِ شب)) که با اختیارات شاعری، می توان از اشکال عروضی خلاص شد، که البته در این صورت هم گذشته از آسیب معنا، سکته ی خفیفی باقی می ماند که باید با دقت قرائت شود. در مصرع دوم هم، کلمه مغز با حال و هوای شعر، همخوانی ندارد و میِ خواب هم برای مغز زیبا به نظر نمی رسد، پیشنهاد من حذف این بیت است.
۵) بیت پنجم یکی از زیباترین و قوی ترین قسمت های این غزل هست، البته اگر واژه ی چشم به دل تبدیل شود، زیباتر هم می شود. کلمه ((چون)) هم در مصرع دوم، اگر جایش را به واژه ی (( این)) بدهد، لحن شعر بهتر می شود.پیشنهاد
دل دنیا زده ام خسته از این بازی هاست
این جهان راه کج و پر خم و تابی می خواست!
۶) بیت ششم به زیبایی، طفل تخلص را در آغوش گرفته بی آن که حتی نسیمی از حوادث، متوجه کودکی در بغل باشد.
این چند سطر نگاشته، با نیت پس دادن درس خدمت اساتید و تحفه ای سبز برای شاعر گرانقدر جناب ربانی ( این بشر) هست و قصد هیچ حسی از جنس جسارت در هیچ واژه آن نیست. در صورت احساس هر گونه قصور در این نوشته، و دلخوری احتمالی، عذرم را پذیرا باشید.🌹🌹🌹🌹
شاگرد آخر کلاس ناب
علیرضا فیضی‌. دنیز