پست های وبلاگ

مُرشد و مارگاریتا (نام روسی:Мастер и Маргарита) رمانی روسی نوشتهٔ میخاییل بولگاکف و شناخته‌شده‌ترین کار اوست.به باور بسیاری این اثر در شمار بزرگ‌ترین آثار ادبیات روسیه در سده بیستم است. بیش از صد کتاب و مقاله دربارهٔ این کتاب نگاشته شده‌است.

بولگاکف کار بر این رمان را از سال 1928 اغاز کرد وپس از دو سال اولین پیش نویس را به دلیل شرایط فشار و خفقان در شوروی آتش زد. پس از آن سه پیش نویس دیگر نگاشت ودر سال 1940در زمانی که پیش نویس چهارم رو به اتمام بود در گذشت .پس از وفات او همسرش به چاپ کتابش همت گماشت ولی به دلیل ممانعت ها در زمان استالین موفق به انتشار کتاب نشد. سرانجام پس از 27 سال موفق شد یک نسخه سانسور شده از کتاب را منتشر کند که به تعداد محدود عرضه شد ودر بازار سیاه چندین برابر قیمت روی جلدش به فروش رسید.    

 این وبلاگ چشم اندازی به دید گاه بولگاکف در باب عشق از  کتاب مرشد و مارگریتا می‌گشاید .

 

عشق در «مرشد و مارگریتا» یکی از محورهای اصلی و نجات‌بخش‌ترین نیروهای رمان است ، نیرویی که از منطق خیر و شر فراتر می‌رود و حتی در برابر مرگ، قدرت، و شیطان ایستادگی می‌کند.

بولگاکف عشق را نه احساسی رمانتیک، بلکه حقیقتی متافیزیکی و نجات‌دهنده می‌بیند.

در ادامه، گزیده‌ای از گفتارها و اندیشه‌های مرتبط با عشق در کتاب،  آمده است:

 

💞 ۱. «عشق، ناگهانی می‌آید ، مثل دزدی در شب»

«عشقِ واقعی ناگهانی است. هیچ‌کس نمی‌پرسد چرا، چگونه یا به چه علت. ناگهان می‌رسد، درست همان‌طور که نوری در تاریکی روشن می‌شود.»

این جمله به لحظه‌ی دیدار مرشد و مارگریتا اشاره دارد.

بولگاکف عشق را نوعی ظهور الهی یا جادویی می‌داند، نه انتخابی عقلانی.

عشق، در این نگاه، نیرویی است که منطق دنیا را بر هم می‌زند ، درست مانند حضور شیطان در مسکو.

 

💞 ۲. «عشق، ترس را از میان می‌برد»

در تمام رمان، تنها کسی که از وُلَند نمی‌ترسد، مارگریتا است.

او در برابر شیطان می‌ایستد و حاضر می‌شود در ضیافت شیاطین شرکت کند، فقط برای نجات مرشد.

در واقع عشق او قوی‌تر از شر، و حتی قوی‌تر از مرگ است.

وُلَند با تحسین می‌گوید:

«او سزاوار است که در کنار عاشقش آرامش یابد. عشقش او را نجات داد.»

 

💞 ۳. «عشق، انسان را از خودخواهی رها می‌کند»

مارگریتا می‌توانست پس از نابودی مرشد، زندگی راحت و پرزرق‌وبرقی داشته باشد. اما انتخابش این بود که همه چیز را برای او قربانی کند .

در ادبیات بولگاکف، این ازخودگذشتگی نه حماقت، بلکه نشانه‌ی بلوغ روحی است.

ولند (شیطان) هم این را تصدیق می‌کند و به مارگریتا پاداش می‌دهد.

 

💞 ۴. «عشق، نیرویی است که حتی شیاطین آن را به رسمیت می‌شناسند»

در پایان رمان، وُلَند با وجود طبیعت شیطانی‌اش، به عشق احترام می‌گذارد و راه آرامش را برای مرشد و مارگریتا می‌گشاید.

او می‌گوید :

 «عشق، همه چیز را جبران می‌کند. عشق، پایان رنج است.»

به این معنا که عشق در این جهان دوگانه، تنها نیرویی است که مرز میان خیر و شر را در هم می‌شکند.

 

💞 ۵. «عشق، جاودانه است ؛ حتی اگر در این دنیا شکست بخورد»

در صحنه‌ی پایانی، مرشد و مارگریتا با هم به جهانی آرام و بی‌زمان می‌روند.

بولگاکف در اینجا می‌گوید:

«مرگ، پایان نیست؛ بلکه آغازِ آرامشی‌ست برای آنان که عاشق بوده‌اند.»

بنابراین عشق، در نگاه نویسنده، شکل نهایی رستگاری است ، چیزی که نه خدا و نه شیطان، بلکه فقط خودِ انسان آن را ممکن می‌سازد.

 

💞 جمع‌بندی:

 پیام بولگاکف✍️

عشق و ایمان، هر دو سرچشمه‌ی نجات انسان‌اند.

عشق و رنج، عشق بدون رنج، سطحی است.

عشق و شیطان ،حتی نیروهای تاریک در برابر عشق عقب‌نشینی می‌کنند.

عشق و هنر ،عشق، الهامِ آفرینش و ماندگاری هنر است.

 

جمله ماندگار کتاب : " دست نوشته ها هرگز  نمی سوزند."

 

منبع : کتاب مرشد و مارگریتا نوشته میخاییل بولگاکف ✍️